Αλιβέρι, 9 Δεκέμβρη του ’68!

Λιγνιτωρυχείο Αλιβερίου μεταφορά λιγνίτη
 (φωτογραφία αρχείου ΔΕΗ)

Το δυστύχημα του 1968 ήταν ίσως το πιο χαρακτηριστικό που σημάδεψε τη ζωή του τόπου και χαράχθηκε για πάντα στην μνήμη της τοπικής κοινωνίας του Αλιβερίου αλλά και των συναδέλφων που σχετίστηκαν με αυτό.   

Ας δούμε πως περιγράφει το δυστύχημα ο κ. Γιώργος Κατσαμάγκος 46 χρόνια μετά.

Αλιβέρι, σούρουπο 9 Δεκέμβρη του ’68, γιορτή της Αγίας Άννας. Τα καταστήματα κλείνουν ο κόσμος μαζεύεται στα σπίτια. Ο Σωτήρης ο Μπ. πήρε κάτι πράγματα που περίμενε και πήρε την ανηφόρα για το σπίτι.. Έπρεπε να κολατσίσει και να ξαπλώσει νωρίς. Το πρωί πήγαινε πρώτος στο λιγνιτωρυχείο να ελέγξει τα «φανάρια» ώστε μόλις θα’ ρθει η βάρδια να’ ναι όλα έτοιμα και ασφαλή. Ο Λάζαρος έκλεισε το φαρμακείο κι’ ετοιμαζότανε να πάει στη γιορτή της Άννας.

Ξάφνου ουρλιαχτά από σειρήνες ασθενοφόρων ξέσκισαν την ήσυχη νύχτα. Κανείς δεν κατάλαβε τι τρέχει. Οι καιροί ήταν δύσκολοι (δεύτερος χρόνος δικτατορίας) ο φόβος φώλιαζε στις καρδιές. Οι κλούβες πέρναγαν κι ανηφόριζαν τον « τσούλουρα ». Εκεί στην αυλή της παλιάς κλινικής παίχτηκε ένα ακόμα δράμα από αυτά που η οικογένεια των λιγνιτωρύχων έζησε και ζει σ’ όλο τον Κόσμο. Δεκάδες κορμιά νεκρά ή χτυπημένα, βογκητά, πανικός. Το κόκκινο αίμα ανακατεμένο με τη μαύρη μουτζούρα κυλούσε στη σκάλα. Το έργο της διαλογής, σου πάγωνε το αίμα. Από κει οι νεκροί, από δω οι τραυματίες. Ο παπα-Πλούταρχος να προσπαθεί να συγκεντρώσει ακρωτηριασμένα μέλη.

Πως έγινε τόσο κακό; Λιγνιτωρυχείο απόγευμα. Τουλάχιστον 250 άτομα δουλεύουν 170 μέτρα κάτω από την επιφάνεια. Μια λάθος ενέργεια του επιστάτη, και το κακό γίνεται! Η τεράστια έκρηξη δημιουργεί ένα φοβερό κύμα που έφτασε μέχρι την επιφάνεια. Τραγικό αποτέλεσμα 7 νεκροί πάρα πολλοί τραυματίες..

Οι άτυχοι μεροκαματιάρηδες προστέθηκαν στο πάνθεο των 25 νεκρών από δυστυχήματα στο ορυχείο, από το 53 μέχρι το 85. Δεκάδες ακρωτηριάστηκαν, πέθαναν από πνευμονοπάθειες, καρκίνο.

Η περιοχή αναπτύχθηκε οικονομικά, το βιοτικό επίπεδο ανέβηκε. Ας μη ξεχνούν όμως οι νεότεροι ότι το χρωστούν σ’ αυτούς που δώσανε τη ζωή τους, κάτω από τη γη η σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου. Αιωνία τους η μνήμη!

Πλήρες άρθρο εδώ

Εσβησε κάθε ελπίδα για τους μεταλλωρύχους της Ν. Ζηλανδίας

Νεκροί θεωρούνται ήδη και οι 29 μεταλλωρύχοι του ορυχείου Pike River  της Νέας Ζηλανδίας μετά και την δεύτερη έκρηξη που δεν άφησε κανένα περιθώριο ελπίδας για τα σωστικά συνεργεία.

Η δεύτερη έκρηξη ήρθε 5 ημέρες μετά την πρώτη, όταν μια σωστική ομάδα εκτελούσε γεώτρηση προσπαθώντας να προσεγγίσει το μέρος του ορυχείου όπου οι 29 εργαζόμενοι πιστεύεται ότι εργάζονταν. Η γεώτρηση καθώς και οι προηγούμενες αυτής (ερευνητικού χαρακτήρα) έδειξαν «εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα σε μονοξείδιο του άνθρακα,  σε μεθάνιο και σχετικά χαμηλό οξυγόνο» κάτι που είχε υποχρεώσει τους διασώστες να μην επιχειρήσουν. Το μονοξείδιο του άνθρακα  είναι εξαιρετικά δηλητηριώδες, ενώ το εκρηκτικό αέριο είναι το μεθάνιο στο οποίο πιστεύεται ότι οφείλεται η έκρηξη τόσο  της Παρασκευής όσο και η δεύτερη έκρηξη. Υπενθυμίζεται ότι και  δύο ρομπότ του στρατού (που συνήθως χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση βομβών ) είχαν κατευθυνθεί εντός της σήραγγας  (περίπου 1 χιλιόμετρο εντός αυτής) και μάλιστα είχαν  "βρεί" το κράνος ενός ανθρακωρύχου. Αξιωματούχοι είπαν ότι το κράνος ανήκε σε έναν από τους δύο ανθρακωρύχους που κατάφεραν να ξεφύγουν από την αρχική έκρηξη.

Ευτυχώς που τα σωστικά συνεργεία δεν έκαναν το λάθος να εισέλθουν χωρίς να έχουν τις απαιτούμενες διαβεβαιώσεις ασφαλείας. Αλλωστε τίποτε δεν προδίκαζε  με σιγουριά ότι οι μεταλλωρύχοι ήταν στη ζωή μετά την πρώτη έκρηξη.

Πρόκειται για την χειρότερη μεταλλευτική τραγωδία των τελευταίων 100 ετών για τη Ν. Ζηλανδία. Μαζί με τον αβάσταχτο πόνο για τους νεκρούς, τα ερωτηματικά  για τα θέματα ασφαλείας εντός των υπόγειων ανθρακωρυχείων παραμένουν...

Νέo δράμα με ανθρακωρυχείο στη N. Ζηλανδία

Νέo δράμα με ανθρακωρυχείο στη N. Ζηλανδία

[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis Peter]
Την ίδια ώρα που οι χιλιανοί μεταλλωρύχοι περιφέρονται και επιδεικνύονται ανά την υφήλιο ως ματαιόδοξοι τηλεοπτικοί αστέρες, νέο δράμα για 29 μεταλλωρύχους που έχουν παγιδευτεί στο ανθρακωρυχείο Pike River, που βρίσκεται στη δυτική ακτή της Νότιας Νήσου της Νέας Ζηλανδίας. Το ορυχείο Pike River παράγει μεταλλουργικό κοκ (οπτάνθρακα) υψηλής ποιότητας και σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της εταιρείας οι ανθρακωρύχοι ήταν εκπαιδευμένοι κι εξοπλισμένοι με φιάλες οξυγόνου (30 min).  Pike River Coal Mine (google maps)

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επαφή με τους μεταλλωρύχους, οι οποίοι παγιδεύτηκαν μετά από έκρηξη στο ορυχείο, σε βάθος  μόλις 120 -150 μέτρα από την επιφάνεια της Γης αλλά  περίπου 2,5 χιλιόμετρα από την μοναδική είσοδο του ορυχείου.

   Pike River Coal : Spectacular New Zealand Mine

 Εντούτοις,  όλα δείχνουν πως αυτή η περίπτωση δεν σχετίζεται με εκείνη της Xιλής. Κι αυτό γιατί εδώ υπάρχουν οι αναθυμιάσεις αερίων και για να ξεκινήσουν την επιχείρηση απεγκλωβισμού θα πρέπει πρώτα να υπάρχει  πλήρης εικόνα για τις συνθήκες ασφάλειας που επικρατούν εντός του ορυχείου και να βεβαιωθούν ότι το σύστημα εξαερισμού λειτουργεί. Δυστυχώς μετά την διακοπή στην ηλεκτροδότηση είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ένας ακόμη κυλινδρικός σωλήνας πρέπει να εισαχθεί στο φρέαρ του ορυχείου για να ελεγχθεί η ποιότητα του αέρα πριν εισέλθουν μέσα σε αυτό οι διασώστες. Στη συνέχεια ανακοίνωσαν ότι δεν είναι -τουλάχιστον προς το παρόν- δυνατό να εισέλθουν εντός του ορυχείου εξ αιτίας της παρουσίας αερίου, κυρίως μεθανίου, και οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν έδειξαν ότι τα επίπεδα του αερίου έχουν υποχωρήσει ελάχιστα. 

Κάποτε όταν τα συστήματα ασφαλείας των ανθρακωρυχείων  ήταν σε πρωτόγονη μορφή, οι μεταλλωρύχοι μετέφεραν  πάντα μαζί τους -σε κλουβιά- καναρίνια. Καθημερινά παρατηρούσαν επισταμένως τις αντιδράσεις τους, σταματούσαν σε κάθε ανησυχητικό σημάδι, προσπαθούσαν να ελέγχουν διαρκώς την κατάσταση της υγείας τους. Γιατί, αν κάποιο καναρίνι αρρώσταινε, αυτό ήταν δείγμα κινδύνου και για την κατάσταση του αερισμού εντός των στοών: σήμαινε πως μέσα στο κοίτασμα ή σε κάποια υπερκείμενη ή υποκείμνη στρώση υπάρχουν εγκλωβισμένα επικίνδυνα αέρια. Δυστυχώς τώρα δεν υπήρχαν ούτε τα καναρίνια...

Δεν θέλουμε να υποτιμήσουμε τα μέτρα ασφαλείας που είχαν παρθεί εφόσον δεν τα γνωρίζουμε ούτε και τις δυνατότητες για επέμβαση των σωστικών συνεργείων. Ούτε προκρίνουμε οποιαδήποτε βεβιασμένη απόπειρα για τον απεγκλωβισμό που θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική για τους τυχόν επιζώντες μεταλλωρύχους αλλά και για τους διασώστες. Εντούτοις, τα θέματα ασφαλείας στα ανθρακωρυχεία ειναι εξαιρετικά σημαντική υπόθεση για την μεταλλευτική,  εφόσον τα υπόγεια ανθρακωρυχεία, εξακολουθούν κάθε χρόνο να επιβεβαιώνουν "εμπράκτως" την επικινδυνότητά τους με επαναλαμβανόμενα σοβαρότατα δυστυχήματα!

Είναι αλήθεια ότι  η παρουσία μεθανίου σε υψηλή συγκέντρωση και η συσσώρευση σκόνης άνθρακα μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές εκρήξεις στα υπόγεια ανθρακωρυχεία, με πάρα πολλά θύματα. Ομως είναι εξίσου αλήθεια ότι είναι εφικτή η αποφυγή των εκρήξεων όταν εφαρμόζονται αυστηρά τα μέτρα ασφάλειας για  τον έλεγχο των αερίων, τον εξαερισμό και τον κλιματισμό των στοών  και γενικότερα την  υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας.  Επισημαίνεται ότι προ ημερών  κινεζικό δικαστήριο καταδίκασε στελέχη ανθρακωρυχείου ως υπαίτιους για τους θανάτους 76 εργαζομένων σε έκρηξη που είχε σημειωθεί το 2009. Πρόκειται για την πρώτη φορά που στην Κίνα αποδίδονται ευθύνες και κρίνονται ένοχοι για  πρόκληση κινδύνου για την δημόσια ασφάλεια  και υγεία.  Ας ελπίσουμε ότι δεν είναι "για τα μάτια του κόσμου". Τα κινεζικά ανθρακωρυχεία είναι "διαβόητα" για την παραβίαση των κανόνων εργασιακής ασφάλειας και θεωρούνται τα πιο θανάσιμα στον κόσμο, με χιλιάδες νεκρούς κάθε χρόνο, των οποίων ο αριθμός ειναι πάντα μεγαλύτερων  των επίσημων στατιστικών.  Κατά μέσο όροι 13 ανθρακωρύχοι σκοτώνονται καθημερινά εντός των ανθρακωρυχείων στη Κίνα, αλλά αυτό δυστυχώς δεν συγκινεί κανέναν!

Στην Ελλάδα δεν υφίστανται πλέον υπόγεια ανθρακωρυχεία, μετά το κλείσιμο των υπόγειων λιγνιτορυχείων στο Αλιβέρι και στην Κύμη Ευβοίας. Υπάρχουν εκτεταμένα κοιτάσματα λιγνίτη  στην λεκάνη της Πτολεμαϊδας, Κοζάνης, στο Αμύνταιο, στην Φλώρινα, στη Μεγαλόπολη, στο Αλιβέρι, στην Ελασσόνα και στη Δράμα, εκ των οποίων τα δύο τελευταία δεν έχουν υποστεί εκμετάλλευση.  Η εκμετάλλευση του λιγνίτη από τη ΔΕΗ ΑΕ αλλά και τους λίγους ιδιώτες που έχουν απομείνει (Καραπάτης, Παπαλόης, Λάρκο στα Σέρβια Κοζάνης κλπ) ευτυχώς πραγματοποιείται με επιφανειακές εξορύξεις και με τη χρήση καδοφόρων εκσκαφέων και ταινιοδρόμων (για τη ΔΕΗ),οπότε τα προβλήματα μετατοπίζονται κυρίως στον περιβαλλοντικό τομέα.

Τελευταία νέα: δοκιμάζουν την αποστολή ρομπότ μέσα στο ορυχείο

New Zealand mine rescue shrinking