εγώ o Τζεφέρης του Δρυαλιού...

Τα μανιάτικα μοιρολόγια έχουν ένα ιδιαίτερο καταθλιπτικό χαρακτήρα και εκφράζουν περισσότερο τον πόνο για το χαμένο, εντούτοις είναι σε μεγάλο βαθμό επαινετικά αλλά ενίοτε και αλληγορικά μοιρολόγια

Τα μοιρολόγια σύμφωνα με το περιεχόμενο και το χαρακτήρα τους μπορούν να υπαχθούν στις εξής κατηγορίες:α) Επαινετικά μοιρολόγια, τα οποία εκφράζουν με τρόπο άμεσο τις αρετές και τα χαρίσματα των νεκρών. β) Αλληγορικά μοιρολόγια, τα οποία χρησιμοποιούν αλληγορίες προκειμένου να εγκωμιάσουν το νεκρό, όπου παρομοιάζεται με τον ήλιο, το φεγγάρι κτλ. γ) Μοιρολόγια του «Κάτω Κόσμου και του Χάρου».

 Τα μοιρολόγια καλλιεργήθηκαν ιδιαίτερα στη Μάνη. Σε εκείνη την περιοχή το μοιρολόι αποτελεί επάγγελμα, που το ασκούν γυναίκες, χωρίς αυτό να είναι απόλυτο. Δείτε:

Tα μοιρολόγια του μίστερ Βάγγου....

 Τα μανιάτικα μοιρολόγια έχουν ένα ιδιαίτερο καταθλιπτικό χαρακτήρα και εκφράζουν περισσότερο τον πόνο για το χαμένο, παρά τη λυτρωτική κάθαρση του.

Τα ήθη και έθιμα της Μάνης

Μανιάτισσα γυναίκα, Θεοδώρα Τζεφεράκου.

Η άγονη και βραχώδης χερσόνησος και η ιστορική σύνδεση με την Αρχαία Σπάρτη μεταγγίζουν στους κατοίκους ασυμβίβαστο χαρακτήρα, αυστηρά ήθη, σκληρά έθιμα, ελευθερία, θυσίες, καθώς και ειλικρίνεια, ψυχικό θάρρος, φιλότιμο και φιλοπατρία. Επιδεικνύουν μεγάλο σεβασμό προς τις παραδόσεις, την οικογενειακή τιμή και τους νεκρούς, και μια τοπικιστική αντίληψη, που πηγάζει από την υπερηφάνεια ότι ουδέποτε υποδουλώθηκαν σε ξένους και πάντοτε έζησαν ελεύθεροι. Μοναδικά ήθη και έθιμα που καταγράφονται στη Μάνη είναι ο γδικιωμός, η τρέβα (η προσωρινή ανακωχή εχθροπραξιών), τα μοιρολόγια.

 Τα μοιρολόγια (ή μοιρολόϊα) αποτελούν έμμετρα στιχουργήματα, τραγούδια θρηνητικά, τα οποία απαγγέλλουν οι άνθρωποι κατά το θάνατο αγαπημένων τους προσώπων. Τα πρώτα μοιρολόγια απαντώνται στον Όμηρο, όπου αναφέρονται νεκρώσιμα τραγούδια της Εκάβης, του Αχιλλέα, της Ανδρομάχης, κτλ., με περιεχόμενο πανομοιότυπο σχεδόν με τα μετέπειτα μοιρολόγια. Στην Μανιάτικη κοινωνία, τα μοιρολόγια υποκαθιστούν τα λοιπά τραγούδια, αποτελώντας την μοναδική μορφή λαϊκής ποίησης και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, ενώ και σήμερα ακόμα αυτοσχεδιάζουν , κυρίως οι Μανιάτισσες, δημιουργώντας "επαινετικά του νεκρού" τραγούδια.

Μανιάτικο μοιρολόγι, "του αδελφού". Γραμμένο για τον Γεώργιο
Τζεφέρη ή Τζεφεράκο από τον αδελφό του Ευάγγελο, δεν τραγουδήθηκε ποτέ!

Την πρώτη θέση στη ιεραρχία της οικογένειας κατείχε ο πατέρας, ή σε περίπτωση θανάτου ο πρωτότοκος γιος. Τα θηλυκά μέλη δεν είχαν ούτε κληρονομικά ούτε άλλα δικαιώματα. Το διαζύγιο ήταν άγνωστη λέξη. Οι άνδρες ήταν διαρκώς απασχολημένοι είτε με τους οικογενειακούς πολέμους είτε ενάντια στους εξωτερικούς εχθρούς. Αυτός ήταν και ο κυριότερος λόγος που ξεχώριζαν τα αρσενικά παιδιά, γιατί αποτελούσαν ασφάλεια για την οικογένεια και μέγιστη προσφορά στην πατρίδα σε καιρό πολέμου.
 Η Μανιάτισσα  παρουσιάζεται ως αφοσιωμένη στην οικογένεια αλλά και ως λεβέντισσα και συχνά ως σύμβολο θάρρους και και αυταπάρνησης, ειδικά μετά την Μάχη του Διρού, όπου οι γυναίκες με τα δρεπάνια του θερισμού απώθησαν την επίθεση του Ιμπραήμ στη Μάνη το 1826.

[απο την wikipedia, λήμμα ΜΑΝΗ]

Tα μοιρολόγια του μίστερ Βάγγου....

Το Μανιάτικο Μοιρολόι είναι το πιο θαυμαστό μέσο άμεσης έκφρασης του τραγικού συναισθήματος στη Νεοελληνική Γραμματεία.

Το μοιρολόγι ήταν πάντοτε ιστορία γένους θηλυκού, ήταν η μανιάτικη κουλτούρα του θρήνου ιδωμένη από την πλευρά της Μανιάτισσας.

Ο μίστερ βάγγος, με τα δυο αυτά υπέροχα μοιρολόγια για τα μεγαλύτερα αδέρφια του που χάθηκαν σχεδόν μαζί, έρχεται να δώσει τη δική του του προσωπική γραφή.

Δεν περπατά τοίχο-τοίχο στα κρυφά, δεν σκύβει μπροστά στον ψίθυρο του θανάτου, δεν κοιλιέται στα απόμερα σοκάκια, σαν τις μοιρολογίστρες.

Ούτε τεντώνει το πανωκόρμι του, ούτε χτυπά τα στήθη του, ούτε σκούζει, ούτε γδέρνει το πρόσωπό του, για να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.

Είναι στο ύψος του, εκεί που πρέπει. Είναι ο μεγάλος τώρα!

[by tzeferis petros][του Πέτρου Τζεφέρη]