ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ: Το παιχνίδι “αγριεύει”… ΗΠΑ-Κίνα & Ελλάδα

Δύο σημαντικά γεγονότα διαδραματίσθηκαν στις ΗΠΑ τους τελευταίους μήνες τα οποία ο περισσότερος κόσμος ίσως δεν τα αντιλήφθηκε. Τα γεγονότα αυτά συνδέονται με το παγκόσμιο εμπόριο, την ανάπτυξη της αμυντικής τεχνολογίας και τις σπάνιες γαίες.

Στις 7 Μαρτίου 2017 παρουσιάσθηκε προς ψήφιση στο αμερικανικό Κογκρέσο ένα νομοσχέδιο σύμφωνα με το οποίο θα δεσμεύεται το 1% των γενικών εξόδων (overhead costs) του αμυντικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ ώστε να δημιουργηθεί συγκεκριμένο επενδυτικό fund το οποίο θα ενισχύει μέσω χαμηλότοκων δανείων αμερικανικές εξορυκτικές επιχειρήσεις οι οποίες εξορύσσουν μία σειρά από συγκεκριμένα μέταλλα τα οποία κρίνονται στρατηγικά/κρίσιμα στην παραγωγή αμυντικών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας.

Μεταξύ αυτών των μετάλλων είναι και οι σπάνιες γαίες [1]. Ωστόσο, το όλο νομοσχέδιο «χτίστηκε» με κεντρικό σχεδιασμό τις σπάνιες γαίες. Καταρχήν, αντιλαμβανόμαστε ίσως σιγά-σιγά τη γεωστρατηγική σημασία και τη σύνδεση των σπάνιων γαιών με τα αμυντικά θέματα.

Ωστόσο, στο σημείο αυτό ας υπενθυμίσουμε μία παρόμοια «αντίστροφη» πρόταση η οποία πρωτοπαρουσιάσθηκε το 2015 στη χώρα μας σχετική με την αξιοποίηση των Ελληνικών υδρογονανθράκων και την ανάγκη ενίσχυσης της Εθνικής μας Άμυνας μέσω των πιθανών εσόδων του κράτους από τα πιθανά κοιτάσματα, [2].

Το δεύτερο γεγονός αφορά πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε ο Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ κ. Wilbur Ross στην έγκριτη Wall Street Journal [3]. Ο κ. Ross, στη συνέντευξή του αναφέρθηκε ξεκάθαρα στις σπάνιες γαίες τις οποίες συνέδεσε με το θέμα του παγκόσμιου εμπορίου ηλεκτρονικών ειδών και προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Το συγκεκριμένο θέμα σχετίζεται με τον εμπορικό ανταγωνισμό μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Μη ξεχνάμε πως α) η εξόρυξη και η μεταλλουργία των σπάνιων γαιών ελέγχονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την Κίνα, και β) οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται σε προϊόντα συνολικής εμπορικής αξίας η οποία κυμαίνεται μεταξύ 5 και 7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Μετά από τα παραπάνω, μπορούμε ίσως να αναμένουμε περισσότερες παγκόσμιες εξελίξεις στα θέματα των σπάνιων γαιών; Προσωπικά εκτιμώ πως ναι. Απλά να θυμίσω πως σπάνιες γαίες διαθέτει και η χώρα μας. Εάν υπάρχουν στην Ελλάδα ιθύνοντες που ενδιαφέρονται. Έγκαιρα αυτή τη φορά…

[του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου]

[1] https://www.congress.gov/bill/115th-congress/house-bill/1407
[2] http://www.defence-point.gr/news/?p=120104
[3] https://www.wsj.com/artices/commerce-secretary-wilbur-ross-talks-trade-1497838380

Eπιστροφή στο μεταλλείο: εντατικοποίηση ερευνών για νέα μεταλλεία στην Ευρώπη

La vuelta a la mina, The return of  mining, Η επιστροφή των μεταλλείων

Σε κεντρικό άρθρο της ημερήσιας σουηδικής εφημερίδας “Dagensindustri”, οι γενικοί διευθυντές των Γεωλογικών Ινστιτούτων Σουηδίας και Νορβηγίας παρεμβαίνουν, ισχυρίζονται και τεκμηριώνουν την άποψη τους ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού βορρά χρειάζονται περισσότερα μεταλλεία.

Προτείνουν την εντατικοποίηση της κοιτασματολογικής έρευνας για τον εντοπισμό νέων μεταλλευμάτων και την αύξηση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων σε ορυκτές πρώτες ύλες.

Σήμερα λοιπόν οι ευρωπαϊκές χώρες καταναλώνουν πενταπλάσιες ποσότητες χαλκού από τα 2,5 κιλά το χρόνο που καταναλώνουν οι αναπτυσσόμενες χώρες.

Την ίδια στιγμή η τρέχουσα και προβλεπόμενη ραγδαία πληθυσμιακή αύξηση εντείνει διαρκώς την ζήτηση ορυκτών πρώτων υλών λόγω των πρόσθετων αναγκών που προκύπτουν για νέους δρόμους, σπίτια και υποδομές.

Mία ανεμογεννήτρια για να παράγει ένα μεγαβάτ χρειάζεται πρώτες ύλες 132 τόνων χάλυβα, 370 κιλών αλουμινίου, 10 τόνων χαλκού, 111 κιλών νικελίου, 6,7 τόνων μολύβδου, 124 κιλών νεοδυμίου και 22 κιλών δυσπρόσιου.

Ακόμη η Ευρώπη έχει βάλει σαν στόχο το 2020, 20% της ενέργειας που χρειάζεται να προέρχεται από ήπιες μορφές και πηγές. Κάτι που για να είναι εφικτό και να μπορεί να συμβεί απαιτεί την κοιτασματολογικά αποθεματική παρουσία, μεταλλευτική παραγωγή και διαθέσιμη προμήθεια συγκεκριμένων ορυκτών και μετάλλων.

Για παράδειγμα μία ανεμογεννήτρια για να παράγει ένα μεγαβάτ χρειάζεται πρώτες ύλες 132 τόνων χάλυβα, 370 κιλών αλουμινίου, 10 τόνων χαλκού, 111 κιλών νικελίου, 6,7 τόνων μολύβδου, 124 κιλών νεοδυμίου και 22 κιλών δυσπρόσιου.

Η σημερινή παγκόσμια παραγωγή δυσπρόσιου σε 1350 τόνους το χρόνο θα έφτανε μόνο για περιορισμένο αριθμό ανεμογεννητριών αφού το συγκεκριμένο μέταλλο είναι απαραίτητο και χρησιμοποιείται και σε άλλες καινοτόμες εφαρμογές.

Για την κατασκευή φωτοβολταϊκών συστημάτων χρησιμοποιούνται τα αλουμίνιο, άνθρακας, χαλκός, ίνδιο, γκάλιο, σίδηρος, μόλυβδος, τελλούριο και τιτάνιο.

Από την άλλη πλευρά στη κατασκευή φωτοβολταϊκών συστημάτων χρησιμοποιούνται τα αλουμίνιο, άνθρακας, χαλκός, ίνδιο, γκάλιο, σίδηρος, μόλυβδος, τελλούριο και τιτάνιο.

Και ενώ η Ευρώπη καταναλώνει το 20% της παγκόσμιας μεταλλευτικής παραγωγής παράγει λιγότερο από 1,5% σιδήρου και αλουμινίου και μόνο 6% της παγκόσμιας παραγωγής χαλκού.

Αυτός είναι και ο λόγος που η σουηδική κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο ανέθεσαν με σχετική χρηματοδότηση στο γεωλογικό ινστιτούτο της χώρας, έργο κοιτασματολογικής έρευνας με στόχο την αύξηση των αποθεμάτων ορυκτών πρώτων υλών και την “ως εκ τούτου” υποστήριξη της εθνικής και ευρωπαϊκής μεταλλευτικής παραγωγής.

Αυτό έγινε στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για την βιομηχανία, στην οποία τα μεταλλεία αποτελούν βασικό αναπτυξιακό πυλώνα. Κάτι που συμβαδίζει και με τις δράσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος πλαισίου “Ορίζοντας 2020”, που στηρίζει και προωθεί νέες τεχνολογίες και καινοτομία στη βάση παραγωγικής αξιοποίησης των ορυκτών πρώτων υλών της Ευρώπης.

Κεντρικός στόχος και βασική επιδίωξη είναι η διασφάλιση ευημερίας και ποιότητας ζωής για τους Ευρωπαίους πολίτες και όχι μόνο.

[ του Νικολάου Αρβανιτίδη, 5/1/2017, Επιμέλεια Π. Τζεφέρης]

Μία μόνο ευχή για το 2017: ας σταματήσει επιτέλους η υποκρισία!

Learn Where The Rare Earth Minerals In Your iPhone Come From

Η ΕΕ αλλά και η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές μετάλλων «υψηλής τεχνολογίας» (πχ κοβάλτιο, ο λευκόχρυσος, τιτάνιο, ταντάλιο, σπάνιες γαίες: νεοδύμιο, δυσπρόσιο, δημήτριο, ευρώπιο, λουτήσιο, λανθάνιο κλπ) από τα οποία, έστω και σε μικρές ποσότητες, επηρεάζουν άμεσα η βιομηχανική σύγχρονη δραστηριότητα αλλά και τη μετάβαση στη βιώσιμη παραγωγή και στα φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. 

Τα μέταλλα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη καινοτόμων οικολογικών τεχνολογιών για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Επίσης στην μαζική παραγωγή ηλεκτρικών/ηλεκτρονικών προϊόντων (κινητά τηλέφωνα, επίπεδες οθόνες τηλεόρασης και κομπιούτερ, μικροηλεκτρονικές συσκευές , καταλύτες αυτοκινήτων κλπ) καθώς και στην πολεμική βιομηχανία. 

Δυστυχώς, τα περισσότερα κοιτάσματά τους, δεν είναι διεσπαρμένα ανά την υφήλιο, αλλά εντοπίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ορισμένες χώρες, επηρεάζοντας αρνητικά την πρόσβαση αλλά και την ασφάλεια του εφοδιασμού. Είναι ευρέως γνωστή η κρίση εφοδιασμού του τανταλίου, το οποίο σε ποσοστό 80% εντοπίζεται μόνο στο Κονγκό, το 2000, λόγω της θεαματικής αύξησης της κινητής τηλεφωνίας που στηρίζεται στη χρήση του, οδήγησε σε πολλαπλές παρενέργειες (οικονομικές, πολιτικές και πόλεμο στην Κ. Αφρική). 

Πόσο "gorilla safe" είναι το κινητό μας;

Οι πέντε αλήθειες για τις Σπάνιες Γαίες

Οι Σπάνιες Γαίες και η Ελλάδα!

(EU) rare: κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες στο αναπτυξιακό προσκήνιο της ΕΕ

Οι σπάνιες γαίες και ο κόσμος το 2050

ΠΟΕ: Μεγάλη νίκη της ΕΕ (και των ΗΠΑ) έναντι της Κίνας για τις Πρώτες Υλες

Το γεωπολιτικό παιχνίδι με τις «σπάνιες γαίες»

Goodbye Fossil Fuel Dependence, Hello Rare Earth Dependence! 

Οι Σπάνιες Γαίες γίνονται ολο και λιγότερο σπάνιες! 

Are Rare Earth Elements Actually Rare? 

Σπάνιες Γαίες (REEs): άφθονες μεν, σπάνιες δε...

[επιμέλεια: Π. Τζεφέρης]

Σπάνιες γαίες: μετά τους Σουηδούς και οι Νορβηγοί...

Νορβηγική εταιρεία υψηλής τεχνολογίας ανέπτυξε μία νέα μέθοδο επεξεργασίας/διαχωρισμού σπάνιων γαιών με την οποία (μέθοδο) παράγονται προϊόντα υψηλής καθαρότητας χωρίς να εκπέμπονται επικίνδυνοι ρύποι (emission free).

Οι εγκαταστάσεις της εταιρείας βρίσκονται στην πόλη Herøya της Νορβηγία. Και ΟΧΙ, δεν ξεσηκώθηκε ο πληθυσμός της πόλης ενάντια στην επιχειρηματική επένδυση λόγω "οικολογικής" ευαισθησίας.

 Μόλις πρόσφατα, στις 14 Δεκεμβρίου 2015, ο ΟΗΕ ανακοίνωσε την ετήσια παγκόσμια κατάταξη των χωρών σύμφωνα με τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (Human Development Index-HDI). Σύμφωνα με τον δείκτη HDI η Νορβηγία κατατάσσεται πρώτη χώρα παγκοσμίως (η λίστα με τις χώρες εδώ).

Πλήρες άρθρο εδώ

Επαναλαμβανόμενο κινεζικό ενδιαφέρον για τις σπάνιες γαίες

Έντονο ενδιαφέρον εκδηλώνεται εκ΄ νέου από την Κίνα, όσον αφορά τις σπάνιες γαίες στην Ελλάδα. 

Ειδικότερα, όπως έγινε γνωστό, ενημερωτική επίσκεψη πραγματοποίησε την Τετάρτη κινεζική αντιπροσωπεία αντιπροσώπων κινεζικών εταιρειών και κρατικών φορέων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα των σπανίων γαιών, στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.), με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας στο πεδίο των σπανίων γαιών.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εκδηλώνεται τέτοιου είδους ενδιαφέρον από κινεζικής πλευράς, καθώς αντιπροσωπεία Κινέζων επιστημόνων είχε επισκεφθεί τη χώρα μας και πέρυσι, καθώς η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πέντε κρατών της ΕΕ όπου απαντώνται τα 17 συγκεκριμένα «στρατηγικά μέταλλα», τα οποία είναι απαραίτητα για βιομηχανικές εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας.

Την κινεζική αντιπροσωπεία υποδέχθηκε στη χώρα μας ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής, του ΙΓΜΕ, Δρ. Δημήτρης Δρυμωνίτης. Αποτελούνταν από τους κ.κ. Shi Ruiting, Γενικό Διευθυντή σε θέματα σπανίων γαιών του υπουργείου Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Πληροφοριών της Κίνας, Wang Ji Ming, γενικός διευθυντή της NFC Rare Earths Co. Ltd., Gong Jijun, γενικός διευθυντή της Minerals Rare Earth Group Co. Ltd και Helen Guo, μάνατζερ της Griem Advanced Materials Co. Ltd.

Όπως έγινε γνωστό, ο κ. Ruiting επισήμανε πως το ΙΓΜΕ μπορεί να συμβάλλει, μέσα από την τεχνολογική συνεργασία με τα επιστημονικά ινστιτούτα, τα εργαστήρια και τα ερευνητικά κέντρα, στην ορθολογικότερη έρευνα για τον εντοπισμό, την αξιοποίηση και εκμετάλλευση των σπανίων γαιών.

Ο δρ. Δημήτρης Ηλιόπουλος, προϊστάμενος του προγράμματος EURARE, αναφέρθηκε στην δράσεις του ΙΓΜΕ αναφορικά με την έρευνα και τον εντοπισμό σπανίων γαιών στον ελλαδικό χώρο και παρουσίασε την πορεία των ερευνών και τα έως τώρα αποτελέσματα του προγράμματος EURARE.

Απ΄ την πλευρά της η κ. Βασιλική Αγγελάτου, Χημικός Μηχανικός από τη Διεύθυνση Τεχνολογίας-Εμπλουτισμού και Μεταλλουργίας του ΙΓΜΕ ανέφερε πως το ΙΓΜΕ εκτελεί εργασίες, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος EURARE, σε εργαστηριακή κλίμακα για την διερεύνηση των δυνατοτήτων παραλαβής σπανίων γαιών από γεωλογικές εμφανίσεις, οι οποίες έχουν εντοπισθεί από τις κοιτασματολογικές έρευνες, ενώ όπως είπε, αναπτύσσονται και διεθνείς συνεργασίες με ερευνητικά κέντρα και επιστημονικούς φορείς.

Μετά το πέρας των παρουσιάσεων της εκδήλωσης, ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ του επιστημονικού προσωπικού του ΙΓΜΕ και τους Κινέζους αντιπροσώπους στον τομέα των σπανίων γαιών.

Όπως έγινε γνωστό απ΄ την κινεζική πλευρά, η Κίνα θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» παγκοσμίως στο πεδίο των σπανίων γαιών, καθώς στο έδαφος της βρίσκεται το 23 % της παγκόσμιας παραγωγής αποθεμάτων σπανίων γαιών, ενώ ως το τέλος του 2015 υπολογίζεται η ανίχνευση και εξόρυξη 100.000 τόνων.


[αναδημοσίευση από την HMEΡΗΣΙΑ, εδώ]

Diesel-gate και σπάνιες γαίες...

Το σκάνδαλο των ντηζελοκίνητων αυτοκινήτων της γερμανικής εταιρείας ίσως θα έχει πολύπλευρες -έμμεσες- συνέπειες.

Ορισμένοι αναλυτές έχουν ήδη αναφερθεί στις οικονομικές συνέπειες εντός και εκτός Γερμανίας, στις (γεω)πολιτικές συνέπειες, και κάποιοι στις ενεργειακές συνέπειες.

Οι τελευταίες (ενεργειακές) συνέπειες συνδέθηκαν από ορισμένους με το τέλος των ντηζελοκίνητων αυτοκινήτων και αύξησης της ζήτησης των ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων.

Έτσι κι αλλιώς, η ζήτηση των ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και αναμενόταν να αυξηθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια.

Προς το παρόν ίσως είναι νωρίς ακόμη να αναφερθούμε στο τέλος των ντηζελοκίνητων αυτοκινήτων, ωστόσο, σε περίπτωση που παρατηρηθεί μία σημαντική τάση μείωσης της παραγωγής/ζήτησης των ντηζελοκίνητων/βενζινοκίνητων αυτοκινήτων και αύξηση της ζήτησης των ηλεκτροκίνητων/υβριδικών αυτοκινήτων εξαιτίας του diesel-gate, τότε ίσως παρατηρηθεί έμμεσα, ως ντόμινο, μία άλλη ενδιαφέρουσα συνέπεια: η εσπευσμένη αύξηση της ζήτησης σπάνιων γαιών, καθώς αυτές χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη στα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα. (Βέβαια, έτσι κι αλλιώς, η ζήτηση σπάνιων γαιών αναμενόταν να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες).

Συνεπακολούθως, αυτό ίσως συμπαρασύρει εσπευσμένως και την ανάγκη για νέες τεχνικές ανακύκλωσης τεχνολογικών προϊόντων (urban mining) τα οποία περιέχουν σπάνιες γαίες.

Αν αυτή τη στιγμή υπάρξει έκρηξη ζήτησης σπάνιων γαιών η παγκόσμια προσφορά σπάνιων γαιών δεν θα μπορεί να καλύψει τη ζήτηση. Αυτό θα προκαλέσει ίσως νέες τριβές μεταξύ της Κίνας και των υπόλοιπων χωρών γιατί η Κίνα ελέγχει ακόμη το μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής και επεξεργασίαςσπάνιων γαιών παγκοσμίως.

Μία άλλη πιθανή έμμεση συνέπεια; Η μείωση σε ζήτηση πλατίνας, η οποία χρησιμοποιείται στους καταλύτες των βενζινοκίνητων/ντηζελοκίνητων αυτοκινήτων.

Η πρόκληση για την Ελλάδα;

Να αναζητήσουμε και να αξιοποιήσουμε με σεβασμό στο περιβάλλον τα πιθανά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα σπάνιων γαιών. Βέβαια, όταν αναφερόμαστε σε “αξιοποίηση” θα πρέπει να αναφερόμαστε στην καθετοποιημένη αξιοποίηση: “από-το-ορυχείο-στο-τελικό-προϊόν” και όχι στην απλή πώληση της πρώτης ύλης.

Αυτό θα φέρει Ανάπτυξη και δουλειές στη χώρα μας.

* του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου, Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης

Αξιοποίηση ορυκτών πόρων και τουρισμός: Μύθοι και πραγματικότητα

Στο παρελθόν είχα ασχοληθεί με τους τρομολάγνους-κινδυνολόγους οι οποίοι υψώνουν διαρκώς εμπόδια με διάφορες προφάσεις στην εκμετάλλευση-αξιοποίηση των ορυκτών πόρων μας. Ας συνοψίσω ορισμένα σημεία.

Κάποιοι κινδυνολογούν όσο αφορά την αξιοποίηση των ελληνικών σπάνιων γαιών φέρνοντας διαρκώς ως κακό παράδειγμα την περιβαλλοντική καταστροφή στην Κίνα. Αυτοί οι εραστές του κινδύνου γράφουν συνήθως τα άρθρα τους πληκτρολογώντας σε υπερσύχγρονα laptops, iPads, notebooks κλπ. «ξεχνώντας» όμως πως κάθε notebook περιέχει περίπου 10 γραμμάρια σπάνιων γαιών και πως ο μαγνήτης NdFeB ενός κινητού τηλεφώνου περιέχει 0.1 γραμμάριο νεοδύμιου.

Ορισμένες σχετικές απαντήσεις μου λοιπόν τέθηκαν εδώ: Σπάνιες γαίες: Tρομολαγνεία και άγνοια, εδώ: Οι σπάνιες γαίες και ο κόσμος το 2050 και εδώ: Ενεργειακή Μεταρρύθμιση στο Μεξικό, υδρογονάνθρακες & Ελλάδα. Τα καλά παραδείγματα της Σουηδίας και της Φινλανδίας καταδεικνύουν πως όταν ακολουθούνται σωστές πρακτικές οι σπάνιες γαίες, και κάθε ορυκτό, μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς την καταστροφή του περιβάλλοντος και με τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών.

Άλλοι κινδυνολογούν υποστηρίζοντας πως δεν πρέπει να βρούμε πετρέλαιο φοβούμενοι το φαινόμενο της Κατάρας των Πλουτοπαραγωγικών Πηγών (resource curse). Σε αυτή την κινδυνολογία απάντησα εδώ:Γιατί πρέπει να βρούμε πετρέλαιο (και όχι μόνο) και εδώ: Η Ελλάδα πάσχει από την Κατάρα των Πλουτοπαραγωγικών Πηγών και την Ολλανδική Ασθένεια. Η χώρα μας πάσχει ήδη από την Κατάρα των Πλουτοπαραγωγικών Πηγών (Resource Curse) και από την Ολλανδική Ασθένεια (Dutch Disease) εδώ και δεκαετίες. Όλοι οι παίκτες του Ελληνικού πολιτικού παίγνιου το κρύβουν κάτω από το χαλάκι της βόλεψης.

Η συνέχεια του άρθρου εδώ

Σ. Καμενόπουλος

Στρατηγικά ορυκτά και Ελλάδα: Μία κρίσιμη ευκαιρία

[του Σωτήρη Καμενόπουλου]

Σε άρθρα μου (στις 5 και 6 Ιουνίου 2015) εδώ και εδώ ανέφερα πως «...η μεγαλύτερη παγκοσμίως μη-Κινεζική εταιρεία εξόρυξης σπάνιων γαιών ηMolycorp αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Πρόσφατα η Molycorp υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με τη Γερμανική Siemens. Άλλα παλαιότερα δημοσιεύματα έφεραν τη Siemens να έχει στοχοποιήσει τηMolycorp με πρόθεση επιθετικής εξαγοράς. Αν τελικά η Molycorp πέσει στα χέρια της Siemens, τότε, από πλευράς ΗΠΑ θα έχει διαπραχθεί για δεύτερη φορά το ίδιο μέγιστο στρατηγικό λάθος. Ένα παρόμοιο στρατηγικό λάθος διεπράχθη τη δεκαετία του 1990 όταν ο έλεγχος εξόρυξης και επεξεργασίας των σπάνιων γαιών πέρασε από τις ΗΠΑ στην Κίνα.»

Επίσης έκανα την εκτίμηση πως «...οι τελικοί χρήστες των σπάνιων γαιών θα μετατραπούν έμμεσα ή άμεσα σε παραγωγούς σπάνιων γαιών....μεσο-μακροπρόθεσμα θα υπάρξει δραστηριότητα από την πλευρά των τελικών χρηστών σπάνιων γαιών και δεν θα μου έκανε εντύπωση αν έβλεπα πχ. την Apple, τη General Motors ή τη Siemens κλπ. να εμπλακούν έμμεσα ή άμεσα στον εξορυκτικό κλάδο...»

Είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευση των άρθρων μου (στις 25 Ιουνίου 2015) η Molycorp, η μεγαλύτερη στον κόσμο μη-Κινεζική εταιρεία εξόρυξης σπάνιων γαιών, κατέθεσε επίσημη αίτηση προς τις αμερικανικές αρχές για την πτώχευσή της και προστασία από πιστωτές! Η σχετική είδηση εδώ.

Τί μπορεί να σημαίνει αυτό;

Πρώτον, η Molycorp αποτέλεσε το βασικότερο πυλώνα-προμηθευτή και ελπίδα των δυτικών αμυντικών βιομηχανιών για την προμήθεια σπάνιων γαιών. Σπάνιες γαίες οι οποίες χρησιμοποιούνται στα υπερσύγχρονα oπλικά συστήματα όπως και στα απλά εμπορικά πρoϊόντα (πχ. κινητά τηλέφωνα κλπ.). Ορισμένοι μάλιστα αντιμετώπιζαν διαψεύστηκαν καθώς θεωρούσαν το πρόβλημά τους λυμένο (http://www.bloomberg.com/news/articles/2012-04-04/rare-earth-supplies-in...). Η πτώχευση της Molycorp καταδεικνύει πως, αν η Δύση δεν εφαρμόσει νέα μοντέλα για τη βιώσιμη ανάπτυξη σπάνιων γαιών, η Κίνα θα παραμείνει ο απόλυτος παγκόσμιος παίκτης στο πεδίο.

Δεύτερον, η Ελλάδα διαθέτει αποθέματα σπάνιων γαιών (http://www.bloomberg.com/news/articles/2012-04-26/greek-nordic-rare-earths-could-save-european-industry). Η πρόκληση είναι να εκμεταλλευθούμε αυτή τη μοναδική ευκαιρία και να μπούμε στο παίγνιο δυναμικά έχοντας υπόψιν τα τρία διακυβεύματα τα οποία είχα εκθέσει εδώ:http://www.capital.gr/story/2104885

Τρίτον, να επιμείνω στην εκτίμησή μου, πως στο μέλλον οι δυτικοί τελικοί χρήστες των κρίσιμων-στρατηγικών ορυκτών θα αναγκασθούν να εμπλακούν έμμεσα ή άμεσα στον εξορυκτικό τομέα.

Τέταρτον, να προτείνω προς την Ελληνική πολιτεία να στραφεί προς τη στήριξη Ελληνικών start ups εταιρειών (network-hubs ;) οι οποίες σε συνεργασία με άλλες του εξωτερικού να εμπλακούν στη δημιουργία τεχνογνωσίας στην μετά-την-εξόρυξη κατεργασία των σπάνιων γαιών. Η αναζήτηση χρηματοδότησης θα μπορούσε να στραφεί προς τις mega-corporations οι οποίες θα είναι και τελικοί χρήστες των προϊόντων. Να δημιουργηθούν δηλαδή οι κατάλληλες συνθήκες συνεργειών όπου το 1+1 δεν κάνει 2 αλλά 3, 5, 8 ή 100.

Αν θέλουμε νέες Ακροπόλεις θα πρέπει να αδράξουμε την κάθε ευκαιρία που παρουσιάζεται.

ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ: Όταν η γεωπολιτική βλέπει τη λογοτεχνία…

Τη φράση που χαρακτηρίζει την παγκόσμια αγορά των Σπανίων Γαιών είπε κάποτε ο Κινέζος ηγέτης Deng Xiaoping: «Η Μέση Ανατολή διαθέτει πετρέλαιο, αλλά η Κίνα διαθέτει σπάνιες γαίες».

Στο παρελθόν, στην ΕΣΣΔ (και αλλού), οι Σπάνιες Γαίες σχετίζονταν με τη στρατιωτική βιομηχανία και θεωρούνταν κρατικό μυστικό.

Σήμερα, χρησιμοποιούνται σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας: σε οπλικά συστήματα, σε ανεμογεννήτριες, σε μαγνητικούς τομογράφους, στα κινητά τηλέφωνα, στις επίπεδες οθόνες (flat screens), στις οικολογικές λάμπες, σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές κ.λπ. Όσο ο άνθρωπος εξαρτάται όλο και περισσότερο από προϊόντα υψηλής τεχνολογίας τόσο αυξάνεται η ζήτηση των Σπανίων Γαιών.

Το διακύβευμα των Σπανίων Γαιών, ήταν και παραμένει ακόμη και σήμερα μεγάλο. Περίπου το 95% των Σπανίων Γαιών παράγονται στην Κίνα. Το Σεπτέμβριο του 2010 τα παγκόσμια δεδομένα στην αγορά αυτών των πολύτιμων ορυκτών ήρθαν και πάλι στο προσκήνιο, όταν, με αφορμή ένα διπλωματικό συμβάν, η Κίνα έθεσε φραγμούς στην εξαγωγή τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παρουσιαστεί ξαφνικά παγκόσμιο έλλειμμα στην αγορά των Σπανίων Γαιών. Οι συνέπειες σε παγκόσμιο οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο ήταν σημαντικές.

Το 2013 η Σώτη Τριανταφύλλου εξέδωσε το μυθιστόρημα με τίτλο «Σπάνιες Γαίες» (Εκδόσεις Πατάκη). Ο ήρωας του μυθιστορήματος (ο Πραβιέν Σεργκέγεβιτς Μακάρεφ) γεννήθηκε στο Μουρμάνσκ, στη βορειοδυτική Ρωσία, δέκα χρόνια μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων.

Σπούδασε εδαφολογία στο Λένινγκραντ, ερωτεύτηκε μια ακροβάτισσα, διέπραξε ένα έγκλημα.Ύστερα, γνώρισε έναν Άγγλο κατάσκοπο: η φιλία αυτή τον οδήγησε σε μια απόφαση που δεν πραγματοποίησε. Αναζητώντας Σπάνιες Γαίες, ο Μακάρεφ άκουσε τις γοργόνες να τραγουδάνε και τους ψιθύρους της ιστορίας που μορφάζει σαν τέρας…

Το βιβλίο είναι τα απομνημονεύματά του και μαζί μια τοιχογραφία της εποχής από το 1927 μέχρι το 1963, όταν η Σοβιετική Ένωση γινόταν βιομηχανική δύναμη…

Το Aegean College και οι Εκδόσεις Πατάκη μας προσκαλούν λοιπόν την ερχόμενη Παρασκευή 20 Μαρτίου, στις 18:00, σε έναν διεπιστημονικό διάλογο με αφορμή το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Σπάνιες Γαίες». Ο φίλος μας, υποψήφιος διδάκτορας του Πολυτεχνείου Κρήτης Σωτήρης Καμενόπουλος, άρθρα του οποία συχνά-πυκνά φιλοξενούμε, θα αναλύσει την οικονομική/εμπορική και τη γεωπολιτική/γεωστρατηγική σημασία των Σπανίων Γαιών.Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό και θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο του Aegean College (Πανεπιστημίου 17)

Ορυκτοί Πόροι: Για ένα καλύτερο εθνικό πλαίσιο… προτάσεις

[Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου] [by Sotiris Camenopoulos]

Σε προηγούμενο άρθρο του υπογράφοντος (εδώ) είχε καταγραφεί η mega-υπεραξία που δημιουργείται από την εκμετάλλευση των σπάνιων γαιών. Μία υπεραξία η οποία σε όρους «επενδυτικής απόδοσης» (Return on Investment-ROI) είναι κατ’ εκτίμηση περίπου 1.666 δολάρια, ενώ στην περίπτωση των κινητών τηλεφώνων μπορεί να φτάσει τα 35.500 δολάρια κατά περίπτωση. Επίσης σε άλλο άρθρο, αναφέρθηκα στα τρία διακυβεύματα-προκλήσεις που τυχόν θα αντιμετωπίσει η χώρα μας εάν και εφόσον καταδειχθεί πως υπάρχουν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα σπάνιων γαιών. Εν συντομία αυτά είναι: το διακύβευμα προστασίας του περιβάλλοντος, το γεωπολιτικό διακύβευμα, και το διακύβευμα των ανταλλαγμάτων. Τέλος, σε ένα τρίτο άρθρο: περιέγραψα τα κριτήρια/παράγοντες βάσει των οποίων μία χώρα θεωρείται πως πάσχει από την κατάρα των ορυκτών πόρων και εφόσον διαθέτει αποδεδειγμένα κοιτάσματα κρίσιμων/στρατηγικών ορυκτών πόρων. Αυτά είναι:

• Αν το πολιτικό της προσωπικό είναι διεφθαρμένο,
• Αν οι θεσμοί της είναι ασθενείς λόγω της διαφθοράς, και
• Αν το πολιτικό της σύστημα είναι πελατειακό (clientelism)

Η γεωστρατηγική και γεωπολιτική σημασία των σπάνιων γαιών είναι τεράστια. Η σημασία αυτή σχετίζεται τόσο με την οικονομία και την προκύπτουσα mega-υπεραξία τους όσο και με ορισμένες χρήσεις των σπάνιων γαιών (οπλικά συστήματα). Στο παγκόσμιο παίγνιο των σπάνιων γαιών πέραν της Κίνας και των ΗΠΑ, προσπαθεί να ξαναμπεί η Ρωσία (στο παρελθόν η ΕΣΣΔ ήταν κυρίαρχη χώρα στις σπάνιες γαίες. Τα περισσότερα ρωσικά αποθέματα σπάνιων γαιών βρίσκονται στο Μούρμανσκ. (Ορισμένα, άγνωστης περιεκτικότητας, αποθέματα σπάνιων γαιών βρίσκονται επίσης στην Κριμαία και στην Ουκρανία).Η σημασία αυτή γίνεται ακόμη πιο ισχυρή από το μονοπωλιακό καθεστώς που έχει η Κίνα στο συγκεκριμένο τομέα. Ένα μονοπώλιο το οποίο δεν υφίσταται μόνο στην εξόρυξη, αλλά και στην επεξεργασία/κατεργασία/μεταλλουργία των σπάνιων γαιών για τη μετατροπή τους σε οξείδια μετάλλων. Εδώ ακριβώς έγκειται ίσως ακόμη ένα πρόβλημα: δύο είναι όλα κι όλα παγκοσμίως τα σημεία στα οποία πραγματοποιείται αυτή η επεξεργασία. Το ένα βρίσκεται στην Κίνα, και το άλλο στο Βέλγιο. Η μεγαλύτερη ποσότητα σπάνιων γαιών επεξεργάζεται στην Κίνα.

Ωστόσο, όση ποσότητα σπάνιων γαιών και να εξορυχθεί παγκοσμίως, στο τέλος πάντα θα υπάρχει το πρόβλημα ανάσχεσης/δυσχέρειας («bottleneck») που δημιουργείται. Ένας από τους λόγους για τους οποίους η προσφορά σπάνιων γαιών δεν καλύπτει την παγκόσμια ζήτηση είναι και αυτός.Όμως, εκτός από πρόβλημα, αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί και σε ευκαιρία για μία χώρα εφόσον υπάρξει έρευνα και ανάπτυξη της αντίστοιχης τεχνολογίας.

Ας προσπαθήσω να συνενώσω όλα τα παραπάνω μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο υπό τη μορφή ορισμένων προτάσεων. Εάν καταδειχθούν στη χώρα μας εκμεταλλεύσιμα/αξιοποιήσιμα κοιτάσματα κρίσιμων/στρατηγικών ορυκτών πόρων, και εφόσον η χώρα μας επιθυμεί να αλλάξει το παραγωγικό της μοντέλο με ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα υπό όρους Βιώσιμης Ανάπτυξης (Περιβάλλον, Οικονομία, Κοινωνία), θα πρέπει να ακολουθήσουμε ένα συγκεκριμένο μονοπάτι. Θα περιγράψω αυτό το μονοπάτι με τη μορφή λίστας.

• Πάταξη της διαφθοράς.
• Ενίσχυση των θεσμών και των ανεξάρτητων θεσμικών οργάνων του κράτους.
• Καταπολέμηση-διάλυση του πελατειακού πολιτικού συστήματος.
• Εφαρμογή πολιτικής ίσων αποστάσεων για επίτευξη καλύτερων/μέγιστων ανταλλαγμάτων,τόσο σε χρήμα, όσο κυρίως σε παροχή τεχνογνωσίας.
• Ενίσχυση της συναφούς επιστημονικής έρευνας και επιχειρηματικότητας «από-το-ορυχείο-στο-τελικό-προϊόν».
• Δημιουργία δόγματος το οποίο θα καθορίζει πως τα κρίσιμα/στρατηγικά ορυκτά συνδέονται άμεσα με την εθνική ασφάλεια της χώρας.
• Ως απόρροια του προηγούμενου, εφαρμογή πολιτικής απορρήτου (“secret clearance”) σε όλους όσους κρατικούς αξιωματούχους/υπάλληλους έχουν γνώση, άμεσα ή έμμεσα, ποσοτήτων ή/και περιοχών με αποθέματα κρίσιμων/στρατηγικών ορυκτών πόρων. Η εφαρμογή αυτή θα πρέπει να ανανεώνεται/επανεξετάζεται περιοδικά μετά από προσωπικό έλεγχο και το αντίστοιχο προσωπικό υπόκεινται σε αυτούς για πάντα…
• Σε συνδυασμό με το προηγούμενο, η αρμοδιότητα των κρίσιμων/στρατηγικών ορυκτών πόρων να βρίσκεται απευθείας στον εκάστοτε Πρωθυπουργό.Μικρό ποσοστό των εσόδων από την εκμετάλλευση των εθνικών ορυκτών πόρων να κατατίθεται σε Ειδικό Ταμείο για την Ενίσχυση της Εθνικής Άμυνας (σχετικά δείτε εδώ: http://www.defence-point.gr/news/?p=120104, αλλά κι εδώ:http://www.oryktosploutos.net/2015/01/k.html / κοινή πρόταση)

Σπάνιες γαίες: τα μπαχαρικά της τεχνολογίας

[Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου*]

Κατά την περίοδο της Αναγέννησης, καθώς η μεσαία τάξη παγκοσμίως αυξήθηκε και απέκτησε οικονομική δύναμη, άρχισε ταυτόχρονα να αλλάζει και τις καταναλωτικές της συνήθειες. Η δύναμη του χρήματος δημιούργησε νέες ανάγκες. Αυτές οι νέες ανάγκες δημιούργησαν ζήτηση σε νέα προϊόντα. Προϊόντα τα οποία ξέφευγαν των απόλυτα βιοποριστικών αναγκών της εποχής και αντικατόπτριζαν ουσιαστικά ένα είδος πολυτέλειας και life style της εποχής.

Τέτοια προϊόντα ήταν τα μπαχαρικά. Για το λόγο αυτό μεταξύ του 15ου και του 17ου αιώνα ξέσπασαν μεγάλοι πόλεμοι με διακύβευμα τα μπαχαρικά της Ινδίας. Οι αντιμαχόμενες δυνάμεις εκείνης της εποχής ήταν η Πορτογαλία, η Μεγάλη Βρετανία, η Ολλανδία και η Ισπανία. Όλες αυτές οι χώρες είχαν εμπλακεί σε πόλεμο μεταξύ τους για τους φυσικούς πόρους της εποχής. Ήταν οι resource wars της Αναγέννησης. Στη φωτό παρακάτω βλέπετε πχ. την περιοχή στην οποία διεξήχθεισαν οι πόλεμοι μεταξύ της Ολλανδίας και της Πορτογαλίας. Τί ειρωνία! Η ίδια περιοχή (στενά Μαλάκκα) αποτελεί ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με παλαιότερο δημοσίευμα των New York Times, μία από τις τρεις πλέον καυτές γεωπολιτικά περιοχές. Οι άλλες δύο είναι η Μεσόγειος και ο Αρκτικός κύκλος...

Ποιά είναι τα χαρακτηριστικά των μπαχαρικών;

Όσον αφορά την φυσική τους («γεωλογική») διασπορά: τα μπαχαρικά βρίσκονται μεν σχεδόν παντού στη φύση, αλλά όχι πάντα σε ικανοποιητικές συγκεντρώσεις (ποσότητες) ώστε να είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.

Όσον αφορά τις χρήσεις τους: τα μπαχαρικά χρησιμοποιούνται στη μαγειρική σε πολύ μικρές ποσότητες ώστε να προσδώσουν μία τελείως διαφορετική ιδιότητα στο φαγητό: να το κάνουν πιο νόστιμο. Έτσι το φαγητό απέκτησε τρομερή υπεραξία και έγινε πιο εύκολα εμπορεύσιμο.

Όσον αφορά την αντικατάσταση των μπαχαρικών με άλλα τεχνητά υλικά: αυτό, ακόμη και σήμερα, παραμένει αδύνατο. Ευτυχώς: ποιός θα έβαζε στα Σμυρνέϊκα σουτζουκάκια τεχνητά κατασκευασμένο κύμινο; Αυτό θα αποτελούσε γαστριμαργική ασέβεια!

Αυτά τα τρία φαινομενικά απλά χαρακτηριστικά των μπαχαρικών αρκούσαν για να προκληθούν διαρκείς πόλεμοι για δύο ολόκληρους αιώνες! Οι πόλεμοι των μπαχαρικών.

Τα μπαχαρικά αποτελούν το τέλειο ανάλογο για να αντιληφθεί κάποιος το σημερινό παγκόσμιο ανταγωνισμό μεταξύ διάφορων χωρών για την εξασφάλιση πρόσβασης σε κοιτάσματα σπάνιων γαιών. Ανταγωνισμός ο οποίος έχει και πάλι ως ένα από τα επίκεντρα την περιοχή της Ασίας...

Ας δούμε τα ανάλογα χαρακτηριστικά των σπάνιων γαιών. Το μόνο που θα κάνω είναι να αλλάξω ελάχιστες λέξεις σε σχέση με τα χαρακτηριστικά των μπαχαρικών.

Όσον αφορά τη γεωλογική τους διασπορά: οι σπάνιες γαίες βρίσκονται μεν σχεδόν παντού στη φύση, αλλά όχι πάντα σε ικανοποιητικές συγκεντρώσεις (ποσότητες) ώστε να είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμες.

Όσον αφορά τις χρήσεις τους: οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται στην υψηλή τεχνολογία σε πολύ μικρές ποσότητες ώστε να προσδώσουν μία τελείως διαφορετικές ιδιότητες στα τελικά προϊόντα. Έτσι τα τελικά τεχνολογικά προϊόντα αποκτούν τρομερή υπεραξία και είναι πιο εύκολα εμπορεύσιμα.

Όσον αφορά την αντικατάσταση των σπάνιων γαιών με άλλα τεχνητά υλικά: αυτό, ακόμη και σήμερα, παραμένει αδύνατο.

Ποιές χώρες εμπλέκονται σήμερα στον ανταγωνισμό για τα κοιτάσματα των σπάνιων γαιών; Σχεδόν όλες.

Αν η Ελλάδα αποδειχθεί πως διαθέτει οικονομικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα σπάνιων γαιών θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη σημασία στο γεωπολιτικό διακύβευμα. Για περισσότερες λεπτομέρειες δείτε τί εννοώ εδώ

* Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης - Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων

Οι πέντε αλήθειες για τις Σπάνιες Γαίες.

[του Πέτρου Tζεφέρη] [by Tzeferis petros]

1. Οι σπάνιες γαίες (ΣΓ) δεν είναι καθόλου σπάνιες.

2. Είναι απαραίτητες οι σπάνιες γαίες για τον Πολιτισμό μας; Ναι, αν θέλουμε να συνεχίζουμε τη διαβίωσή μας με τον καταναλωτικό τρόπο που έχουμε διαχρονικά επιλέξει χρησιμοποιώντας “hi-tech” καλούδια αλλά και υβριδικά αυτοκίνητα, ανεμογεννήτριες και πολλές σύγχρονες ιατρικές εφαρμογές που στηρίζονται στα μέταλλα των ΣΓ.

3. Είναι περιβαλλοντικά ασύμφορη η εξόρυξη και επεξεργασία σπανίων γαιών; Είναι αλήθεια ότι ορισμένα «κοιτάσματα» ΣΓ περιέχουν σημαντικές συγκεντρώσεις θορίου (Th) και άλλων ραδιενεργών στοιχείων, των οποίων η περιβαλλοντική διαχείριση έχει ειδικές απαιτήσεις αδειοδότησης (τουλάχιστον στην Β. Αμερική και την ΕΕ) ενώ ταυτόχρονα είναι ιδιαίτερα δαπανηρή. Συνεπώς στην περίπτωση αυτή θα πρέπει για την εξόρυξη να εξετάζεται –υπό προϋποθέσεις- και η μηδενική λύση.

4. Στην Ελλάδα έχουμε Σπάνιες Γαίες; Στην Eλλάδα έχουμε «εμφανίσεις» σπανίων γαιών και πιθανολογούμε (αξιολογώντας γεωλογικά και κοιτασματολογικά δεδομένα) ότι υπάρχουν ενδεχομένως αξιοποιήσιμα κοιτάσματα.

5. Τι πρέπει να κάνουμε στο τόπο μας για τις Σπάνιες Γαίες; Πρέπει πρώτα να ολοκληρώσουμε την έρευνα για να γνωρίζουμε τι διαθέτουμε. Μετά την έρευνα, θα πρέπει να υπάρξει διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και να εξετασθούν όλα τα σενάρια για ενδεχόμενη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένης και της μηδενικής λύσης.

[ΠΛΉΡΕΣ ΑΡΘΡΟ ΣΤΟ CAPITAL.GR]

Πάλι για τις σπάνιες γαίες...

Η παρατιθέμενη ενδιαφέρουσα  συνέντευξη στο   ΚΡΗΤΗ TV αλλά και η εργασία του συναδέλφου Σ. Καμενόπουλου στο  συνέδριο με τίτλο Rare Earth Elements and Eastern Mediterranean: Geopolitical and strategic importance, αμφότερες με θέμα τις σπάνιες γαίες.

Συνέντευξη στο ΚΡΗΤΗ ΤV


Final ERECON Conference



Rare Earth Elements Truman Institute v[3] by tzeferisp

Ένα συνέδριο, δύο εντυπώσεις, τρία διακυβεύματα

Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου*

Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω με ομιλία σε ένα συνέδριο γεωπολιτικού χαρακτήρα σχετικό με τους υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο τίτλος του συνεδρίου ήταν «Politics and Energy in the Eastern Mediterranean». Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο μεταξύ 29 και 30 Σεπτεμβρίου. Συνδιοργανωτές του συνεδρίου ήταν το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Harry Truman Research Institute του Ισραήλ.

Το συνέδριο ξεχώριζε από όλα τα σχετικά συνέδρια που έχουν πραγματοποιηθεί ή θα πραγματοποιηθούν στη χώρα μας για ένα λόγο: σε αυτό συμμετείχαν να συζητήσουν για ενεργειακά ζητήματα για πρώτη φορά στη χώρα μας επιστήμονες από χώρες οι οποίες μεταξύ τους στο παρελθόν δεν διακατέχονταν με ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις μεταξύ τους. Χώρες οι οποίες έμμεσα ή άμεσα εμπλέκονται στο γεωπολιτικό παίγνιο της περιοχής. Συγκεκριμένα συμμετείχαν επιστήμονες από την Ελλάδα, την Τουρκία, το Λίβανο, το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, την Αλγερία, και την Ιορδανία. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει το γεγονός πως όλοι αυτοί οι επιστήμονες συζήτησαν για τους τρόπους εκείνους με τους οποίους θα αξιοποιηθούν οι υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσογείου με βιώσιμο τρόπο: δηλαδή με τρόπο ώστε να αποφευχθούν οι εντάσεις και οι συγκρούσεις μεταξύ των εμπλεκομένων μερών (stakeholders).

Μεταξύ άλλων, ιδιαίτερη παρουσία υπήρξε ο καθηγητής Eytan Sheshinski ο οποίος θεωρείται ο άνθρωπος που «έχτισε» το φορολογικό σύστημα του Ισραήλ σχετικό με τα φορολογικά έσοδα του κράτους του Ισραήλ από την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων (Sheshinski law/Sheshinski Committee Ι & ΙΙ). Στο Ισραήλ τόσο το ύψος όσο και το είδος του φορολογικού συντελεστή που καθιέρωσε η Επιτροπή Sheshinski στο Ισραήλ είναι τελείως διαφορετικά σε σχέση με την Ελλάδα: 46% επί των μεικτών κερδών από τις εισπράξεις των εταιρειών. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 20% επί των καθαρών κερδών (νόμος 4001/2011). Αναζητήστε την αιτία καθιέρωσης του νόμου Sheshinski στο Ισραήλ στα πιθανά mega-profits των mega-εταιρειών και την προσπάθεια του κράτoυς του Ισραήλ να αποφύγει τις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες οι mega-εταιρείες θα προσπαθήσουν μελλοντικά να αποκρύψουν κέρδη με αποτέλεσμα τα χαμηλά έσοδα του κράτους.

Το Ισραήλ θεωρείται η χώρα των start up επιχειρήσεων και των hubs. Οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται κατά κόρον σε προϊόντα των start up/hubs επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα διαθέτει κοιτάσματα σπάνιων γαιών. Αν αυτά αποδειχθούν αξιοποιήσιμα, δημιουργείται πεδίον δόξης λαμπρό για πιθανή συνεργασία Ελληνικών και Ισραηλινών start up/hubs επιχειρήσεων σε πολλαπλά επίπεδα. Η Κρήτη με το αξιοθαύμαστο επιστημονικό της προσωπικό (Πολυτεχνείο Κρήτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΙΤΕ, ΤΕΙ Κρήτης, ΜΑΙΧ, ΙΘΑΒΙΚ) θα μπορούσε να πρωταγωνιστήσει σε αυτό. Η πολιτική βούληση κρίνεται απαραίτητη.

Στόχος της Ελλάδας πρέπει να είναι η αξιοποίηση των Ελληνικών σπάνιων γαιών με προσήλωση στα τρία σχετικά Εθνικά διακυβεύματα.

*Ο κ. Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος είναι Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων

Ενέργεια και Πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο (Ηράκλειο, 29-30 Σεμπεμβρίου 2014)

Το συνέδριο-σεμινάριο επικεντρώνεται στις μεταβαλλόμενες συνήθειες των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο της ανακάλυψης των νέων οικονομικών πόρων στην περιοχή, ταυτόχρονα με το σκηνικό των πολιτικών αναταραχών της “Αραβικής Άνοιξης”.

Αυτές οι εγχώριες πολιτικές αλλαγές στις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, σε συνδυασμό με τις τεράστιες οικονομικές προκλήσεις που θέτει η ανακάλυψη του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, αφήνουν τις υπάρχουσες δομές της συμμαχίας υπό πίεση, ωθώντας περιφερειακές δυνάμεις να ισορροπήσουν ξανά και αναζητώντας νέες συμμαχίες και διεθνείς στρατηγικές.

Ο κύριος σκοπός του συνεδρίου-εργαστηρίου είναι να διερευνήσει τις επιπτώσεις των πρόσφατων υπεράκτιων ενεργειακών ανακαλύψεων στην Ανατολική Μεσόγειο – ευρήματα τα οποία αναγνωρίζονται ευρέως ως ένα είδος στοιχήματος στην παγκόσμια σκηνή της ενέργειας αλλά και στη γεωπολιτική της Μέσης Ανατολής.

Στο πλαίσιο αυτό, το εργαστήριο επικεντρώνεται επίσης στην ισορροπία δυνάμεων μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου, του Ισραήλ, της Τουρκία, καθώς και μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και των ξένων και εγχώριων περιορισμών που σχετίζονται με την ενέργεια και την πολιτική στη σχέση μεταξύ των αραβικών κρατών.

Περισσότερα εδώ

Η παρατιθέμενη ενδιαφέρουσα  εργασία του συναδέλφου Σ. Καμενόπουλου από το υπόψη συνέδριο με τίτλο Rare Earth Elements and Eastern Mediterranean: Geopolitical and strategic importance.

Rare Earth Elements Truman Institute v[3] by tzeferisp

Άλλο Ελλάδα, άλλο Γροιλανδία !

Το εμπεδώσαμε. Η Ελλάδα διαθέτει ορισμένα κοιτάσματα που μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν πηγή για Σπάνιες Γαίες! Κι ακόμη συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα EURARE (European Rare Earths Project), το οποίο στοχεύει σε περαιτέρω έρευνα στον τομέα. Επίσης είναι αλήθεια ότι οι Κινέζοι έχουν επιδείξει πρόσφατα ενδιαφέρον για το ελληνικό «τοπίο» σπανίων γαιών.

Την ίδια στιγμή η Ευρώπη διαθέτει ελάχιστα κοιτάσματα εντοπισμένα σε χώρες όπως η Γροιλανδία (Δανική περιοχή με αυτοδιάθεση, η οποία δεν ανήκει στην ΕΕ), η Νορβηγία, η Γαλλία, η Σουηδία, τα Βρετανικά νησιά, η Ισπανία και η Τουρκία. Όλα βρίσκονται σε φάση κοιτασματολογικών ερευνών και τα μόνα που βρίσκονται σε φάση εφαρμογής είναι εκείνα της Γροιλανδίας, με σημαντικότερο το κοίτασμα στο Kvanefjeld. Η Γροιλανδία διαθέτει τα αξιολογότερα κοιτάσματα σπάνιων γαιών εκτός Κίνας (Kvanefjeld, Kringlerne, Sarfartôq κλπ) εντούτοις ακόμη κι εκεί η εκμετάλλευση παρουσιάζει σημαντική τεχνολογική υστέρηση.

Η συνέχεια στο protagon.gr

Μπορούμε λοιπόν να αποτελέσουμε το Ευρωπαϊκό Eldorado των σπανίων γαιών;

Η Κίνα ελέγχει το 95% της παγκόσμιας παραγωγής σπανίων γαιών. Οι κύριες χώρες παραγωγής κατά το 2010 ήταν: Κίνα (130.000 τόνοι), Ινδία (2.700 τόνοι), Βραζιλία (550 τόνοι) και Μαλαισία (350 τόνοι). Αδιευκρίνιστη ήταν η παραγωγή στις ΗΠΑ, Ρωσία, Αυστραλία (πιθανά αποθέματα 5 εκατ. τόνοι) και Νότια Αφρική (πιθανά αποθέματα 1 εκατ. τόνοι). Κοιτάσματα έχουν επιβεβαιωθεί σε Καναδά, Βιετνάμ, Τασμανία κλπ.

Η Κίνα ελέγχει πλήρως την παραγωγική και εμπορική  αλυσίδα σπανίων γαιών, από την έρευνα, την εξόρυξη και την παραγωγική επεξεργασία, μέχρι την διαδικασία εμπλουτισμού, μεταλλουργίας και διάθεσης  των τελικών βιομηχανικών προϊόντων. Από την πλευρά της η Ευρώπη στερείται προς το παρόν δικών της  αποθεμάτων και σχετικής μεταλλουργικής βιομηχανίας με αποτέλεσμα να εισάγει από την Κίνα το 90 % πρώτων υλών και μετάλλων σπανίων γαιών. Την ίδια στιγμή η αποθεματική και παραγωγική ενίσχυση μέσω της ανακύκλωσης είναι ελάχιστη, αφού ο βαθμός αξιοποίησης της βρίσκεται σήμερα κάτω από 1 %.

Στην Ευρώπη έχουν επιβεβαιωθεί ελάχιστα κοιτάσματα ενώ το κρίσιμο στοίχημα της καθετοποιημένης αξιοποίησης τους στην Ευρώπη μοιάζει μάλλον κάτι που θα χρειαστεί πολλά χρόνια ακόμη. Η Ελλάδα, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Γροιλανδία είναι οι πέντε χώρες που αναμένεται σε επόμενο στάδιο να στηρίξουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία, παράγοντας σπάνιες γαίες. Συγκεκριμένα, η Γροιλανδία  διαθέτει τα πλουσιότερα κοιτάσματα σπανίων γαιών εκτός Κίνας. Η Ε.Ε. μέσα από την ειδική σχέση της Γροιλανδίας με την Δανία προσπαθεί να πάρει τον έλεγχο αλλά μάλλον φαίνεται να χάνει το "παιχνίδι”. Ήδη τα δύο μεγάλα μεταλλευτικά έργα εκεί ελέγχονται από αυστραλιανές εταιρίες, ενώ πρόσφατα η τοπική κυβέρνηση υπόγραψε ειδική συμφωνία με τη Κίνα, θεωρώντας ότι έτσι επιταχύνεται η αξιοποίησή τους.

Οπως γράφει ο συνάδελφος Ν. Αρβανιτίδης, οι τρέχουσες επενδυτικές κινήσεις στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα αυτές της Γροιλαδίας, της Σουηδίας, της Νορβηγίας και της Φινλανδίας βρίσκονται σε ένα προηγμένο στάδιο κοιτασματολογικής εξέλιξης, αλλά παρουσιάζουν σημαντική τεχνολογική υστέρηση με αποτέλεσμα την μεγάλη καθυστέρηση έναρξης των παραγωγικών σταδίων μεταλλευτικής εξόρυξης και μεταλλουργίας. Ένας λόγος μπορεί να είναι το γεγονός ότι οι μικρές και μικρομεσαίες καναδικές και αυστραλιανές μεταλλευτικές εταιρίες που έχουν αναλάβει τις επενδύσεις αδυνατούν να αναδείξουν και να εφαρμόσουν τις κατάλληλες τεχνολογίες μεταλλουργίας, αλλά και να διαχειριστούν τους όποιους κοινωνικούς ενδοιασμούς, με αποτέλεσμα να απομακρύνονται από την προοπτική της καθετοποιημένης παραγωγής. Δεν διαθέτουν με άλλα λόγια την οικονομική εγκυρότητα ούτε τα απαραίτητα διαπιστευτήρια κατοχύρωσης κοινωνικής ευθύνης.Υπάρχουν ενδεχόμενα σχέδια για πιθανή μεταφορά των μεταλλευμάτων ή/και συμπυκνωμάτων στις μεταλλουργίες της Κίνας, εξέλιξη που εφόσον ισχύσει δεν θα αλλάξει το σημερινό καθεστώς στην Ευρώπη.

Η Ελλαδα διαθέτει επίσης αρκετά υποσχόμενα κοιτάσματα, παρότι δεν ανήκουν στους δυναμικότερους κοιτασματολογικούς τύπους.    Υπάρχουν σπάνια μέταλλα/γαίες στην Ελλάδα;

 Για παράδειγμα, η Θράκη έχει μαγματικά πετρώματα τα οποία εκ της φύσεώς τους είναι πλούσια σε σπάνιες γαίες. Επιπλέον στην παράκτια ζώνη Αν. Μακεδονίας-Θράκης εκβάλουν τα ποτάμια (Στρυμόνας, Νέστος, Έβρος), τα οποία αποθέτουν στις εκβολές τους υλικά από τα παραπάνω πετρώματα δημιουργώντας εμπλουτισμένα αποθέματα σπάνιων γαιών.Επειδή τα υλικά αυτά είναι μεγάλου ειδικού βάρους, δεν μεταφέρονται σε μεγάλη απόσταση από τις ακτές, με αποτέλεσμα να βρίσκονται εντός των χωρικών υδάτων. Με βάση όλα αυτά, δεν αποτελεί έκπληξη ότι υψηλές συγκεντρώσεις Σπανίων Γαιών στην παράκτια ζώνη από την Καβάλα μέχρι τον Έβρο έχουν διαπιστωθεί ήδη από τη δεκαετία του '80 από έρευνες που διεξήγε τότε το ΙΓΜΕ (για την ανεύρεση τιτανίου και ζιρκονίου).

Με μια σειρά από πρωτοβουλίες (όπως οι: Raw Materials Initiative, European Innovation Partnership on Raw Materials) και στρατηγικές (Europe 2020 Strategy) η Ευρώπη προσπαθεί να αντιμετωπίσει την κρίση επενδύοντας στην Έρευνα και Ανάπτυξη με την ισχυρή συμμετοχή της βιομηχανίας. Για τον λόγο αυτό, ξεκίνησε το Ανταγωνιστικό Πρόγραμμα EURARE (European Rare Earths Project), στο οποίο μετέχουν πλήθος γεωλογικών ιδρυμάτων, πανεπιστημίων και εταιρειών από 11 ευρωπαϊκές χώρες (μεταξύ των οποίων το ΕΚΒΑΑ/ΙΓΜΕ και το ΕΜΠ) και το οποίο χρηματοδοτείται με περίπου 10 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους του 7ου Προγράμματος Πλαισίου.

Το έργο EURARE άρχισε στις αρχές Ιανουαρίου του 2013 με τη συμμετοχή επτά γεωλογικών ινστιτούτων, έξι μεταλλευτικών εταιρειών, τριών βιομηχανιών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, τεσσάρων επιχειρήσεων τεχνολογικών εφαρμογών και τεσσάρων πανεπιστημίων από ένδεκα χώρες της Ευρώπης, και θα διαρκέσει πέντε χρόνια (2013-2017). Στους τρεις Έλληνες εταίρους, που είναι το ΕΜΠ, το ΙΓΜΕ και η «Αλουμίνιον της Ελλάδος», αντιστοιχεί ποσό της τάξης του 16% της συνολικής χρηματοδότησης, δηλαδή 1,6 εκατ. ευρώ.

Μπορούμε λοιπόν να αποτελέσουμε το Ευρωπαϊκό Eldorado των σπανίων γαιών; Είναι στόχος μας να γεμίσουμε με βυθοκόρους όλη την παράλια ζώνη και τις παράκτιες υποθαλάσσιες αποθέσεις μεταξύ Χαλκιδικής και Αλεξανδρούπολης; Οχι φυσικά. Ας μην υπερβάλλουμε όπως συνήθως! Πέραν της επιβεβαίωσης των κοιτασμάτων, αυτά πρέπει να διαθέτουν την απαιτούμενη ικανή περιεκτικότητα ώστε -κατόπιν ενδεχομένως και εμπλουτισμού- να καθίστανται εκμεταλλεύσιμα. Κι αυτό απαιτεί συστηματική δειγματοληψία και εργαστηριακή έρευνα. Οι ελληνικές μεταλλοφορίες σπανίων γαιών, αξίζουν τη διενέργεια περαιτέρω έρευνας. Αυτό πρέπει να είναι το εμβληματικό μήνυμα. Συγκρατημένη αισιοδοξία ναι, όχι όμως ανακριβείς πληροφορίες και αβάσιμες υπερβολές. Αλλωστε τα τρία μεγάλα διακυβεύματα παραμένουν: το διακύβευμα προστασίας του περιβάλλοντος, το διακύβευμα των ανταλλαγμάτων και το γεωπολιτικό-γεωστρατηγικό διακύβευμα. Δείτε στο παρακάτω link τις παρατηρήσεις του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου για το θέμα.

Κινεζικό ενδιαφέρον για τις Ελληνικές σπάνιες γαίες

Πάντα με την ίδια επωδό: η εκμετάλλευση ορυκτών δεν αποτελεί αυτοσκοπό και γι' αυτό -όταν γίνεται- πρέπει να γίνεται όχι απλώς με «κάποιες» περιβαλλοντικές αναστολές αλλά με ασφαλή διαχείριση των κινδύνων και του περιβάλλοντος καθώς και των αποβλήτων που παράγονται. Διαφορετικά η ανάπτυξη δεν είναι βιώσιμη, αξιοβίωτη αλλά ..αβίωτη. Δείτε εδώ τι εννοώ.

Αδιέξοδος αναπτυξιακός προορισμός εκμετάλλευσης των Σπανίων Γαιών της Ευρώπης

[του Πέτρου Τζεφέρη, ο χάρτης από την Ημερησία]

Κινεζικό ενδιαφέρον για τις Ελληνικές σπάνιες γαίες

Οι Σπάνιες Γαίες βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης του Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, με τον Πρέσβη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στην Ελλάδα, Zou Xiaoli, ο οποίος συνοδευόταν από υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία Αξιωματούχων και ειδικών της χώρας του, με αντικείμενο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και επιστημονικών γνώσεων για την αξιοποίηση των Σπάνιων Γαιών, στο πλαίσιο της στρατηγικής που έχει διαμορφώσει η Ε.Ε. επενδύοντας στην έρευνα και ανάπτυξη.

Λόγω της συνεχούς αυξανόμενης ζήτησης, αλλά και της περιορισμένης διάθεσης τους, η Ε.Ε. έχει συμπεριλάβει τις REE στην ομάδα των 14 κρίσιμων ορυκτών, με βιομηχανικές ανάγκες, τις οποίες αδυνατεί να καλύψει σήμερα ο μεταποιητικός κλάδος της Ευρώπης. Υπολογίζεται ότι, η ζήτηση παγκοσμίως για σπάνιες γαίες θα ανέλθει σε 200.000 τόνους το έτος 2015, από 130.000 που ήταν το 2010.

Η αποστολή της Κινεζικής αντιπροσωπείας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια των συνομιλιών που είχαν οι Πρωθυπουργοί των δύο χωρών, κατά την επίσκεψη του Κινέζου Πρωθυπουργού, LiKeqiang, τον περασμένο Ιούνιο στη Ρόδο.

Παρακάτω οι παρατηρήσεις του  Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου* για το θέμα.

Με ενδιαφέρον διάβασα την είδηση για το ενδιαφέρον των Κινέζων για τα Ελληνικά ορυκτά. Προφανώς ορισμένα εξ αυτών των ορυκτών, αν όχι αποκλειστικά και μόνο, αφορούν τις Ελληνικές σπάνιες γαίες.

Θα είμαι σαφής: το θέμα δεν είναι απλά να προσελκύσουμε επενδύσεις.

Εμείς ως χώρα έχουμε τρία διακυβεύματα:

Διακύβευμα 1: Το διακύβευμα προστασίας του περιβάλλοντος. Οποιαδήποτε εκμετάλλευση των Ελληνικών σπάνιων γαιών πρέπει να γίνει με όρους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Με αυστηρή τήρηση περιβαλλοντικών κανονισμών και προστασίας του ανθρώπινου δυναμικού. Όταν αυτά τηρηθούν δεν θα υπάρχει κανένα πρόβλημα όπως έχουν δείξει τα αδιαμφισβήτηταπαραδείγματα εκμετάλλευσης σπάνιων γαιών στη Φινλανδία και στη Σουηδία.Παραδείγματα τα οποία καταδεικνύουν πως υπάρχουν τρόποι βιώσιμης εξόρυξης των σπάνιων γαιών. Αυτό το σημειώνω για να προλάβω τις συνηθισμένες κινδυνολογίες που διαφημίζουν μόνο τον «Κινεζικό τρόπο εξόρυξης» σπάνιων γαιών....

Διακύβευμα 2: Το διακύβευμα των ανταλλαγμάτων.Μόνο χρήμα ΔΕΝ αρκεί. Εμείς θέλουμε την ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ στην κατεργασία των σπάνιων γαιών.Η τεχνογνωσία θα παραμείνει στη χώρα μας.Παγκοσμίως υπάρχουν μόνο δύο μέρη στον κόσμο στα οποία πραγματοποιείται κατεργασία σπάνιων γαιών και διαμόρφωσή τους σε τελικά προϊόντα. Το ένα βρίσκεται στη Γαλλία, και το άλλο στην Κίνα.Και για αυτόν επίσης το λόγο (μαζί με άλλους) δημιουργούνται παγκόσμια προβλήματα στην προσφορά σπάνιων γαιών. Όταν η υπεραξία των σπάνιων γαιών από-το-ορυχείο-στο-τελικό-προϊόν (κινητά τηλέφωνα, ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα, οπλικά συστήματα-δορυφόροι, μαγνητικοί τομογράφοι, ανεμογεννήτριες κλπ.) είναι της τάξης των 1666 δολλαρίων, εμείς δεν πρέπει να μείνουμε στην είσπραξη του ενός μόνο δολλαρίου. Οφείλουμε να πιέσουμε ως χώρα και να απαιτήσουμε τεχνογνωσία. Ειδάλλως να μη παραχωρήσουμε τις Ελληνικές σπάνιες γαίες μόνο ως ορυκτό.

Διακύβευμα 3: Το γεωπολιτικό-γεωστρατηγικό διακύβευμα. Παρά το γεγονός πως η Κίνα ελέγχει το 95% της παγκόσμιας παραγωγής σπάνιων γαιών, διαρκώς προσπαθεί να πατήσει πόδι στα αποθέματα/πιθανά κοιτάσματα άλλων χωρών. Το είδαμε να συμβαίνει στη Βόρεια Κορέα, στη Γροιλανδία, στην Αφρική. Ως διπλωματικό εργαλείο η Κίνα χρησιμοποιεί την πολιτική της συγχώρεσης του χρέους (“DebtForgiveness”). Το είδαμε πολύ πρόσφατα στην Αργεντινή...Ο κίνδυνος να τα τσουγκρίσουμε άσχημα με τους δυτικούς συμμάχους μας είναι μεγάλος...Το γεωπολιτικό-γεωστρατηγικό παίγνιο των σπάνιων γαιών είναι τεράστιο. Ισάξιο αυτού των υδρογονανθράκων.Αυτό το παίγνιο αφορά και την Εθνική Ασφάλεια.

* Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος - Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης - Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων

Υπάρχουν σπάνια μέταλλα/γαίες στην Ελλάδα;

Έρευνα για τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας

Κάνω μία έρευνα σχετικά με την εξόρυξη των σπάνιων γαιών που υπάρχουν στην Ελλάδα.

Το ερωτηματολόγιο είναι ανώνυμο και απολύτως εμπιστευτικό.

Παρακαλείσθε να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις, γιατί η επιτυχία και η ακρίβεια της έρευνας μου εξαρτάται από εσάς. Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για τη συνεργασία σας.            

                                                         
 [Πάνος Βεργούλης, Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργός ΕΜΠ]

Για την συμμετοχή στην Ερευνα  ΕΔΩ

Υπάρχουν σπάνιες γαίες στην Ελλάδα;

Υπάρχουν αλήθεια στην Ελλάδα τα κρίσιμα και σπάνια μέταλλα τα οποία είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη, αυτήν που εμείς οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουμε επιλέξει; Και που η ευρωπαϊκή βιομηχανία μη μπορώντας να καλύψει από εγχώριες πηγές εισάγει σε συντριπτικό βαθμό από τρίτες χώρες;

Ναι υπάρχουν, απλώς δεν παράγονται (ακόμη) στον τόπο μας. Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της Ε.Ε. με τις μεγαλύτερες δυνατότητες για την παροχή αυτών των στρατηγικών μεταλλικών πρώτων υλών στο μέλλον, δεδομένου ότι φιλοξενεί ένα μεγάλο αριθμό κοιτασμάτων, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο κοιτασματολογικής έρευνας και εν συνεχεία εκμετάλλευσης, με δεδομένη την προστιθέμενη αναπτυξιακή τους αξία.

Ποιά είναι αυτά τα κοιτάσματα;

Πλήρες άρθρο του κ. Πέτρου Τζεφέρη  εδώ

Σπάνιες Γαίες στην Ελλάδα