23.8.17

Plumboagardite (μολυβδο-αγαρδίτης): ένα πολύ σπάνιο ορυκτό από το ορυχείο Christiana, Καμάριζα Λαύριο

A very rare mineral discovered in Μine Christiana Kamariza Lavrio, by Vasilis Stergiou and prof. Branko Rieck , photo by Branko Rieck.

Formula:(Pb,REE,Ca)Cu6(AsO4)3(OH)6 · 3H2O

Named as the lead (latin plumbum) analogue of agardite.

Type Locality: Aitern South Mine, Aitern, Schönau, Black Forest, Baden-Württemberg, Germany

22.8.17

Σμιθσονίτης, το ανθρακικό ορυκτό του ψευδαργύρου (καλαμίνα), Λαύριο!


Σμιθσονίτης ZnCO3 με Αδαμίτη Zn2(AsO4)(OH) (φωτογραφίες by Panos Karoutsos).

Σμιθσονίτης ZnCO3 (κοινώς καλαμίνα, αγγλ. smithsonite ή zinc spar) είναι ανθρακικό ορυκτό του ψευδαργύρου. Oφείλει το όνομα «σμιθσονίτης» στον Βρετανό ορυκτολόγο Τζέιμς Σμίθσον .

Το απολύτως καθαρό ορυκτό είναι διαφανές, άχρωμο έως λευκό. Οι ποικίλες αποχρώσεις του οφείλονται σε μερική αντικατάσταση του ψευδαργύρου από άλλα μέταλλα. 

Είναι δευτερογενές ορυκτό και σχηματίζεται από την εξαλλοίωση των πρωτογενών ορυκτών του ψευδαργύρου στις ζώνες οξείδωσης.


21.8.17

Η ROYAL SOCIETY UK και στο βάθος η ελληνική ΑΟΖ!

Η ΑΟΖ της Ελλάδας στον επίσημο διαδραστικό χάρτη της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών παρουσιάζεται όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα…

Η Royal Society (Βασιλική Ακαδημία Επιστημών Ηνωμένου Βασιλείου), είναι ίσως η παλαιότερη στον κόσμο επιστημονική εταιρεία / οργάνωση / σύλλογος / σωματείο. Επισήμως ιδρύθηκε το 1662 [1], ωστόσο, η πρώτη συνάντηση για την ίδρυσή της πραγματοποιήθηκε το 1660 με συμμετοχή γνωστών ακόμη και σήμερα επιστημόνων όπως πχ. του Robert Boyle γνωστού από το νόμο της χημείας Boyle, [2].

Το αγαπημένο απόφθεγμα – ρητό της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών είναι «Nullius in verba», δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση: «Μην πιστεύεις τα λόγια κανενός». Η φράση αυτή, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών, αποτελεί έκφραση της αποφασιστικότητας των μελών της εταιρείας να αντέξουν την κυριαρχία της εξουσίας και να επαληθεύσουν όλες τις δηλώσεις με μια έκκληση σε γεγονότα που καθορίζονται από τον πειραματισμό.

Στις τάξεις της Βασιλικής Ακαδημίας προσχώρησε ο Isaac Newton ο οποίος το 1687 μέσω της εταιρείας εξέδωσε το μαθηματικό του έργο με τίτλο “Principia Mathematica”. Μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας ήταν και ο Benjamin Franklin η επιστημονική έρευνα του οποίου στον ηλεκτρισμό φωτίζει σήμερα τα σπίτια μας…

Η Βασιλική Ακαδημία χρηματοδότησε πολλά ταξίδια εξερευνητών όπως πχ. του James Cook στην Αϊτή, στόχος του οποίου ήταν ο καθορισμός της πορείας του πλανήτη Αφροδίτη, [3]. Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά ώστε να αντιληφθείτε το μέγεθος των επιστημόνων οι οποίοι πέρασαν από τις τάξεις της Βασιλικής Ακαδημίας. Στα 400 χρόνια της ιστορίας της η Βασιλική Εταιρεία είχε ως μέλη της περίπου 8.000 επιστήμονες.

Σχετικά πρόσφατα (Μάιος 2017) η Βασιλική Ακαδημία αποφάσισε να χρηματοδοτήσει ένα έργο σχετικό με την εξερεύνηση των ωκεανών. Μία εξερεύνηση ωστόσο διαφορετική από τις άλλες: την εξερεύνηση των ορυκτών πόρων των ωκεανών. Με λίγα λόγια η Βασιλική Ακαδημία θα ασχοληθεί με τα θαλάσσια ορυχεία (seabed mining).

Στα θαλάσσια ορυχεία είχαμε αναφερθεί το 2014, [4]. Όμως «γιατί τώρα;» αναρωτιέται κανείς. Σε αυτό το ερώτημα απαντά η ίδια η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών (“Why now?”) και μεταφράζουμε απευθείας από την επίσημη ιστοσελίδα της:

«Τα ορυκτά είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και της λειτουργίας της σύγχρονης κοινωνίας. Η αυξημένη ανησυχία σχετική με την ασφαλή προσφορά των ορυκτών πόρων λόγω της γεωπολιτικής και η προβλεπόμενη μεσο-μακροπρόθεσμη αύξηση της ζήτησης μετάλλων εστιάζουν την προσοχή τους στην εξόρυξη βαθέων υδάτων.

Υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία για τα «κρίσιμα» μέταλλα (π.χ. στοιχεία σπάνιων γαιών, κοβάλτιο, τελλούριο κ.λπ.) που χρησιμοποιούνται στην υψηλή τεχνολογία και στις εφαρμογές καθαρής (πράσινης) ενέργειας».

Η Βασιλική Εταιρεία στο προσχέδιο του έργου της αναγνωρίζει την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού ως μία σημαντική παράμετρο για την ανάγκη αναζήτησης νέων κοιτασμάτων κρίσιμων μετάλλωνκαθώς και τις γεωπολιτικές παραμέτρους σχετικών με τις ΑΟΖ και τη Συνθήκη UNCLOS. Η Βασιλική Εταιρεία επίσης αναφέρεται ρητώς στις σπάνιες γαίες.

Σε όλα αυτά είχαμε αναφερθεί παλαιότερα (2014) σε δική μας αρθρογραφία, [5], [6]. Αλλά τώρα ας μπούμε στο «ζουμί» της υπόθεσης. Ο διαδραστικός χάρτης της επίσημης ιστοσελίδας της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών ο οποίος αφορά το συγκεκριμένο έργο (project) δίνει μία ισχυρή πληροφορία-είδηση σχετική με την Ελλάδα.

Ο χάρτης καταρχήν έχει τη δυνατότητα απεικόνισης διάφορων γεωλογικών μορφών με τη μορφή χρωματιστών συμβόλων (πχ. κουκίδες, τετραγωνάκια κλπ.). Κάθε σύμβολο αντιστοιχεί στην παρουσία αντίστοιχων μεταλλικών στοιχείων (πχ. ασήμι, χρυσός, χαλκός, ψευδάργυρο, τελλούριο, κοβάλτιο, σπάνιες γαίες κ.λπ.).

Αντιστοιχίζοντας λοιπόν τα παρεχόμενα χρωματιστά σύμβολα στο διαδραστικό χάρτη ο αναγνώστης μπορεί να διαπιστώσει πως στον βυθό της Μεσογείου βρίσκονται ουκ ολίγα μεταλλικά στοιχεία.

Το πιο εντυπωσιακό όμως το διαπιστώνουν οι αναγνώστες όταν πατήσουν το τετραγωνίδιο το οποίο διαμορφώνει τις ΑΟΖ των θαλάσσιων περιοχών. Η ΑΟΖ της Ελλάδας στον επίσημο διαδραστικό χάρτη της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών παρουσιάζεται όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα…

Προς επίρρωσιν τούτου σας παρέχουμε την  φωτογραφία της ανάρτησης στην οποία απεικονίζονται και αρκετά ενδιαφέροντα χρωματιστά σύμβολα τα οποία αντιστοιχούν σε «διάφορα» μεταλλικά στοιχεία…

Αντιλαμβάνεστε το γεωπολιτικό βάρος της παραπάνω εικόνας; Η Βασιλική Εταιρεία Επιστημών, η Βασιλική Εταιρεία του Isaac Newton, του Benjamin Franklin, του James Cook, και άλλων τεράστιων επιστημονικών μορφών, η Βασιλική Εταιρεία του «Nullius in verba», που δεν αφήνει ΤΙΠΟΤΑ στην τύχη, αναγνωρίζει την Ελληνική ΑΟΖ όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα.

1. https://royalsociety.org/about-us/history/
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Boyle
3. https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2004/28may_cook
4. https://energypress.gr/news/Koitazontas-10-hronia-mprosta
5. http://www.capital.gr/arthra/2158911/aoz-sunthiki-unclos-kai-oi-spanies-gaies
6. https://energypress.gr/news/oi-spanies-gaies-kai-o-kosmos-2050

[Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος]

20.8.17

Θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα στο ορυχείο Καρδιάς

Θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα σημειώθηκε, σήμερα Σάββατο, στο ορυχείο Καρδιάς, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΔΕΗ. Νεκρός είναι ένας εργολάβος.


Το ατύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικών εργασιών του εργολάβου ενόψει της έναρξης εργασιών συντήρησης από τα συνεργεία του εξοπλισμού του Ορυχείου την προσεχή Τρίτη.

Η ανακοίνωση της ΔΕΗ

Θανατηφόρο εργατικό ατύχημα

Σήμερα Σάββατο 19.08.17 και περί την 9η πρωινή συνέβη θανατηφόρο εργατικό ατύχημα εργαζόμενου σε εργολάβο στο Ορυχείο Καρδιάς. Το ατύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικών εργασιών του εργολάβου ενόψει της έναρξης εργασιών συντήρησης από τα συνεργεία του εξοπλισμού του Ορυχείου την προσεχή Τρίτη.

Τα αίτια και οι ακριβείς συνθήκες του ατυχήματος διερευνώνται ήδη από τις αρμόδιες αρχές. Η ΔΕΗ θα παράσχει κάθε διευκόλυνση.

Εκφράζουμε την βαθιά θλίψη μας για την απώλεια του άτυχου εργαζόμενου και τα ειλικρινή συλλυπητήρια μας στην οικογένεια του.

ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

16.8.17

Η φετεινή λίστα της Σαγκάης για τα Πανεπιστήμια

Κυριαρχία των αμερικανικών πανεπιστημίων και εντυπωσιακή άνοδος των πανεπιστημίων της Ασίας έδειξε η φετεινή λίστα της Σαγκάης. Πρόκειται για το ARWU (Academic Ranking of World Universities) που εδώ και δέκα χρόνια (από το 2003) διαμορφώνεται από το Πανεπιστήμιο της Σαγκάης Jiao Tong.

Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την κατάταξη είναι τα εξής.
Συμμετέχουν πανεπιστήμια, των οποίων το ακαδημαϊκό προσωπικό έχει διεθνείς διακρίσεις (πχ βραβείο Nobel ή άλλο) ή αρκετές δημοσιεύσεις σε διεθνούς κύρους περιοδικά και οργανισμούς.

Έτσι, η αξιλόγηση περιλαμβάνει περίπου 1000 πανεπιστήμια, αλλά μόνο τα 500 από αυτά μπαίνουν στην τελική λίστα.



Στην κορυφή της λίστας παραμένει και τη φετινή χρονιά το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ ενώ τη δεύτερη θέση καταλαμβάνει το Στάνφορντ, όπως και πέρσι. Την πρώτη τριάδα συμπληρώνει το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ –το πρώτο μη αμερικανικό– που μάλιστα έχει ανέβει κατά μία θέση στην κατάταξη. Ακολουθεί το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), που επίσης κερδίζει μία θέση σε σχέση με το 2016 ενώ το Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας έχει υποχωρήσει, από την τρίτη στην πέμπτη θέση.

Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν το Πρίνστον, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το Κολούμπια, το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας και το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Το πρώτο μη αμερικανικό και μη βρετανικό πανεπιστήμιο της πρώτης εικοσάδας είναι το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Ζυρίχης, στη 19η θέση. Το Πανεπιστήμιο του Τόκιο, που πέρσι βρισκόταν 20ό, φέτος έχει πέσει στην 24η θέση, πίσω και από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο (23ο).

Σχεδόν τα μισά (συνολικά 48) από τα 100 κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου βρίσκονται στις ΗΠΑ, 9 στη Βρετανία και 6 στην Αυστραλία.

Από τα ελληνικά πανεπιστήμια, κορυφαίο είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό (θέσεις 301-400) ενώ στις θέσεις 401-500 βρίσκονται το Αριστοτέλειο της Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Η Κατάταξη της Σαγκάης, που θεωρείται μία από τις τρεις σημαντικότερες στον κόσμο, συντάσσεται λαμβάνοντας υπόψη διάφορα κριτήρια, όπως την ποιότητα της εκπαίδευσης (π.χ. τον αριθμό των σπουδαστών της σχολής που τιμήθηκαν με Νόμπελ ή με άλλα βραβεία), των καθηγητών (με βάση τις διακρίσεις τους), της έρευνας (πόσες δημοσιεύσεις έχουν γίνει σε διεθνώς αναγνωρισμένα επιστημονικά περιοδικά) και άλλα.

Δείτε αναλυτικά την παγκόσμια κατάταξη στο εξής link.

Η αξιολόγηση αυτή έχει δεχθεί έντονη κριτική από πολλές πλευρές, καθώς στηρίζεται σε δημοσιεύσεις αποκλειστικά σε αγγλοσαξωνικά έντυπα (όπως το science και το nature) και στα βραβεία νόμπελ καθηγητών και αποφοίτων και αγνοεί ουσιαστικά τον τομέα των ανθρωπιστικών επιστημών. Η γαλλίδα υπουργός ανώτατης εκπαίδευσης Ζενεβιέβ Φιοραζό, πχ, έχει χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη κατάταξη ως εργαλείο marketing. Ο πρώην πρύτανις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Κωνσταντίνος Μουτζούρης επεσήμανε ότι η κατάταξη αυτή δεν αφορά τεχνικά ιδρύματα, όπως το ΕΜΠ. Ο ισπανός υπουργός παιδείας Χοσέ Ιγνάθιο Βερτ αναρωτιέται γιατί στην πρώτη εκατοντάδα δεν υπάρχουν ισπανικά ιδρύματα!

Ακόμη πιο επικριτικοί είναι οι φοιτητές. Ο Εμανιουέλ Ζεμούρ, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών Γαλλίας θεωρεί ότι οι κατατάξεις αυτές γίνονται για να εντείνουν τον ανταγωνισμό αντί για τη συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και προωθεί το επιλεκτικό και μη δωρεάν σύστημα εκπαίδευσης.

Πάντως η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει εδώ και καιρό όχι μια αξιoλόγηση αλλά ένα πανόραμα των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, που θα λέγεται U-Multirank. Στόχος είναι μια προσέγγιση που θα στηρίζεται όχι μόνο στην έρευνα αλλά σε 13 κριτήρια, μεταξύ των οποίων η επαγγελματική πορεία των αποφοίτων και η σχέση των ιδρυμάτων με την οικονομική δραστηριότητα.