23.3.17

Υποθαλάσσιες γεωλογικές και κοιτασματολογικές έρευνες σε Σαντορίνη, Χαλκιδική και Καβάλα

[Επιμέλεια: Π. Τζεφέρης]

19.3.17

Για όσους θεωρούν ότι η "εξόρυξη" και η "βιωσιμότητα" είναι ασύμβατες!


Τον Σεπτέμβριο του 2015, τα 193 Κράτη Μέλη των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) ενέκριναν την "Ατζέντα για την Αειφόρο Ανάπτυξη του 2030", η οποία περιλαμβάνει ένα σύνολο Στόχων (17) για την Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs) για την περίοδο 2015-2030.

Η "agenda" και οι SDGs αντιπροσωπεύουν ένα συνολικό σχέδιο δράσης για την κοινωνική ένταξη, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την οικονομική ανάπτυξη για την επίτευξη των οποίων απαιτείται συναίνεση και πρωτοφανής συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, αναπτυξιακών εταίρων, του ιδιωτικού τομέα και των τοπικών κοινοτήτων.

Η εξορυκτική βιομηχανία έχει την ευκαιρία και τις δυνατότητες να συμβάλει θετικά σε όλους τους 17 SDGs. Η βιομηχανία εξόρυξης μπορεί δυνητικά να επηρεάσει είτε θετικά είτε αρνητικά όλους τους SDGs. Η εξορυκτική δραστηριότητα μπορεί να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη με την παροχή ευκαιριών για αξιοπρεπή απασχόληση, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και τις διασυνδέσεις των υποδομών. Πολλά από τα προϊόντα της εξορυκτικής βιομηχανίας είναι επίσης απαραίτητα δομικά στοιχεία σε τεχνολογίες, υποδομές, ενέργεια και γεωργικές εφαρμογές.

Ο παρόν Atlas χαρτογραφεί τη σχέση μεταξύ της εξόρυξης και των SDGs χρησιμοποιώντας παραδείγματα καλής πρακτικής στην εξορυκτική βιομηχανία και τις υπάρχουσες γνώσεις για την επίτευξη της βιώσιμη ανάπτυξης Παρουσιάζει μια εκτενή και ευρεία επισκόπηση των ευκαιριών και των προκλήσεων για να αποδείξει τις πραγματικές και εν δυνάμει θετικές παρεμβάσεις του κλάδου εξόρυξης στην επίτευξη των SDGs - από την ερευνητική διαδικασία, την παραγωγή και τελικά το κλείσιμο των ορυχείων.

[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis P.]

17.3.17

Το 13ο μεγαλύτερο ακατέργαστο διαμάντι που εξορύχθηκε ποτέ!

This 1,111-carat diamond found in 2015 at the Karowe Mine in Botswana remains the largest gem discovered in the last 100 years. (Image courtesy of Lucara Diamond.)



Diamond and graphite2
Udachnaya pipe
The open pit of the Udachnaya Diamond Mine, Russia, from a helicopter.

Ένας Αφρικανός ιερέας, ο οποίος συμπληρώνει το πενιχρό του εισόδημα αναζητώντας ορυκτά σε ορυχεία της ανατολικής Σιέρα Λεόνε, ανακάλυψε ένα από τα μεγαλύτερα διαμάντια που έχουν βρεθεί ποτέ.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Telegraph, το 709 καρατίων πετράδι βρέθηκε αυτή την εβδομάδα από τον Εμάνουελ Μόμο, πάστορα σε μια από τις πολλές εκκλησίες της περιοχής Κόνο, γνωστής για τα ορυχεία διαμαντιών της, που βρέθηκε στο επίκεντρο του αιματοβαμμένου εμφυλίου της Σιέρα Λεόνε. Μεταξύ του 1991 και του 2002, το Κόνο ήταν στο κέντρο του εμπορίου των "blood diamond" που χρηματοδότησε τον βάναυσο εμφύλιο πόλεμο της χώρας.

Θεωρείται πως πρόκειται για το 13ο μεγαλύτερο ακατέργαστο διαμάντι που εξορύχθηκε ποτέ, εκτιμούν αναλυτές, και η κυβέρνηση της χώρας ανακοίνωσε πως θα τεθεί σε δημοπρασία, αν και η αξία του δεν μπορεί να διαπιστωθεί μέχρι να εκτιμηθεί η αξία του. Σημειώνεται πως ένα διαμάντι 813 καρατίων πωλήθηκε σε κλειστή δημοπρασία στο Λονδίνο τον προηγούμενο μήνα, για 51 εκατ. λίρες.

http://aa.com.tr/en/africa/pastor-finds-5-million-diamond-in-sierra-leone/772977

16.3.17

Σύμβαση μίσθωσης ΥΠΕΝ με Total-Edison-ΕΛΠΕ για τους υδρογονάνθρακες στην Κέρκυρα


Αύριο μονογράφεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και την κοινοπραξία Total-Edison-ΕΛΠΕ η Σύμβαση Μίσθωσης για το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στο μπλοκ 2, τη θαλάσσια περιοχή δυτικά της Κέρκυρας.

Στην κοινοπραξία συμμετέχουν η Total με μερίδιο 50%, η Edison με 25% και η ΕΛΠΕ με 25%.

Αμέσως μετά, ο φάκελος θα προωθηθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, που θα κάνει και τον προσυμβατικό έλεγχο. Με την ολοκλήρωση αυτού του βήματος, θα ακολουθήσει η οριστική υπογραφή της Σύμβασης Μίσθωσης από τα εμπλεκόμενα μέρη, η οποία θα κατατεθεί στη Βουλή για κύρωση.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση της φάσης των διαπραγματεύσεων με την κοινοπραξία Total-Edison-ΕΛΠΕ, ξεκινούν άμεσα οι συζητήσεις με την ΕΛ.ΠΕ., η οποία έχει αναδειχθεί ήδη επιλεγείς αιτών για τη θαλάσσια περιοχή 10, στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, προκειμένου να υπογραφεί και με τη συγκεκριμένη εταιρία η Σύμβαση Μίσθωσης.

Όπως σημειώνει το ΥΠΕΝ «σταθερή βούληση του ΥΠΕΝ παραμένει οι εργασίες έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων να συμμορφώνονται με τους κανονισμούς των αρμόδιων ελληνικών αρχών ως προς την υγεία και προστασία του ανθρώπινου δυναμικού, τη δημόσια ασφάλεια και τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, θα πρέπει οι εργασίες αυτές να είναι συμβατές με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ενέργεια και το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και, ως προς τις θαλάσσιες Περιοχές προς Παραχώρηση, της νέας Οδηγίας υπεράκτιας ασφάλειας (Οδηγία 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου) και το Υπεράκτιο Πρωτόκολλο στη Σύμβαση της Βαρκελώνης.

Καθώς οι συμβατικές περιοχές έρευνας βρίσκονται σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες Περιφέρειες, αδιαπραγμάτευτη πολιτική του ΥΠΕΝ είναι να ισχύουν τα αυστηρότερα πρότυπα της διεθνούς πρακτικής».

Γεω-μεταλλευτικό Πάρκο Λαυρίου





Οπως έχουμε πολλάκις παρατηρήσεις από τη θέση αυτή, ως προς το εθνικό θεσμικό πλαίσιο, δεν υφίστανται ειδικές διατάξεις προστασίας περί γεωτόπων και γεωπάρκων. Με τον Ν. 3937/11 για την "Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις" (ο οποίος τροποποίησε τον Ν.1650/86) έγινε ένα θετικό βήμα προς την αποσαφήνιση των γεωπεριβαλλοντικών εννοιών ενώ το μετέπειτα σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα (έχει έναν χρονικό ορίζοντα μέχρι το 2020) προσέθεσε στις προτάσεις του, σχετικά με την προστασία του τοπίου, την αναγκαιότητα διατήρησης των γεωτόπων και της βιολογικής ποικιλότητας (ΥΠΕΚΑ, 2014).

Εντούτοις, η νομική και πραγματική προστασία των γεωτόπων παρά την προσπάθεια που καταβλήθηκε στον Ν. 3937/11 για την εντονότερη προστασία του αβιοτικού περιβάλλοντος, δεν έχει επιτευχθεί. Για να ενεργοποιηθεί οιαδήποτε προστασία είναι αναγκαία η θεσμική κατηγοριοποίηση των γεωτόπων και ο καθορισμός του πλαισίου των επιτρεπόμενων επεμβάσεων και των αναγκαίων μελετών για τη διατήρησή τους. Εξάλλου σχετικά με τα γεωπάρκα της Unesco, οι διαδικασίες τιτλοδότησής τους περιλαμβάνουν πολύ διαφορετικές και απαιτητικές παραμέτρους, δεδομένου ότι πρόκειται για αναπτυξιακές δομές για την αναγνώριση των οποίων είναι αναγκαίο να αιτηθεί κάποιος κρατικός ή ιδιωτικός "φορέας" διαχείρισης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχουν την τιτλοδότηση, αλλά καμία νομική κατοχύρωση περί προστασίας, ενώ παράλληλα δεν διέπονται από σαφείς και καθορισμένους τρόπους λειτουργίας.

Τέλος θα πρέπει να εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή η κατηγορία των μεταλλευτικών χώρων, και συγκεκριμένα όσων πλέον είναι ανενεργά, και τα οποία κινδυνεύουν από τη μια με κατάρρευση και από την άλλη αποτελούν σημεία έντονης και άνευ ελέγχου εκμετάλλευσης συλλεκτών και εμπόρων σπανίων πετρωμάτων.

Αποψή μας είναι ότι σε αντίθεση με τα μαξιμαλιστικά και κατά κανόνα ανέφικτα σχέδια που προτείνονται κάθε φορά, τη διαφορά θα έκανε ένα θεματικό μεταλλευτικό πάρκο στο Λαύριο, ανάλογο με Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας–Vagonetto (μοναδικό στον τόπο μας μέχρι σήμερα), το οποίο όμως θα είχε και πολλές διαφορές και συμβολισμούς σε μεγάλο βαθμό διαφορετικούς από εκείνο. Κι αυτό διότι το Λαύριο αποτελεί μοναδικό παράδειγμα γεω-μεταλλευτικής κληρονομιάς, ενδεχομένως και σε παγκόσμιο επίπεδο, που συνδυάζει το αρχαίο με το νεώτερο, τη γεωλογία/κοιτασματολογία με το ιδιαίτερο φυσικό κάλλος, τα ορυκτά του που αποτελούν μια επιστήμη αλλά και μια ιστορία ορυκτοθηρίας από μόνα τους, την μεταλλευτική επιστήμη με τον εμπλουτισμό και την μεταλλουργία σε διαχρονικό επίπεδο, τον γεω-τουρισμό με τον μεταλλευτικό τουρισμό και την βιομηχανική αρχαιολογία. Και όλα αυτά με μια εκπληκτική ιστορική και μνημειακή πυκνότητα που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση ούτε κατακερματισμό.

Στόχος ενός θεματικού πάρκου στο Λαύριο είναι, όχι μόνο να παρουσιάσει την λειτουργία ενός (υπόγειου) μεταλλείου, αλλά να ενημερώσει, να ψυχαγωγήσει και να εκπαιδεύσει κυρίως τις καινούργιες γενιές πάνω στην ιστορία του μεταλλευτικού Λαυρίου και των ανθρώπων που εργάστηκαν σε αυτό, τιμώντας και προβάλλοντας την τεράστια μεταλλευτική/μεταλλουργική ιστορία του από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μάλιστα εδώ θα μπορούσε πέραν της δυνατότητας του επισκέπτη να γνωρίσει βήμα-βήμα τη διαδικασία εξόρυξης και μεταλλουργίας, να υπάρξει μια διαχρονική παρουσίαση των διαφόρων ιστορικών φάσεων εξέλιξης της μεταλλευτικής ιστορίας. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την διαμόρφωση ενός Εκθεσιακού Χώρου Μεταλλευτικής/Μεταλλουργικής Ιστορίας ο οποίος θα συνοδεύεται από την διαδραστική πτέρυγα Ψηφιακής Τεχνολογίας.

Εννοείται ότι ο στόχος θα εξειδικεύεται στον εναλλακτικό τουρισμό, την Μεταλλευτική Περιήγηση, το μαθητικό, φοιτητικό αλλά και γενικότερο τουρισμό, ο οποίος για πολλούς λόγους αναμένεται πολύ μεγαλύτερος από τους 10.000 περίπου επισκέπτες που δέχεται σε ετήσια βάση στο Vagonetto, κάτι που ήδη αποτελεί μεγάλη επιτυχία για την γεωγραφική θέση και το target group του συγκεκριμένου πάρκου. Αν μάλιστα συνδυαστεί με κατάλληλες γεωδιαδρομές, την ανάπτυξη εργαλείων γεωπληροφορικής και με περιήγηση στα μουσεία, τα ιστορικά μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, μπορεί να προσφέρει ένα σημαντικότατο τουριστικό προϊόν, υψηλής ποιότητας, μια πολύπλευρη βιωματική και εκπαιδευτική εμπειρία σε νέους, μαθητές, εκπαιδευτικούς και οικογένειες, αποτελώντας αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της ιστορίας της περιοχής της Λαυρίου.

Πλήρες άρθρο του Π. Τζεφέρη εδώ