2.2.10

Η περιβαλλοντική ευθύνη (πρέπει να) αποδίδεται ειδικά και απολύτως τεκμηριωμένα!

«Η εξόρυξη των Fe,Ni/ούχων λατεριτών και το εξασθενές χρώμιο (!)»

Τί γίνεται αλήθεια στην περίπτωση που στοχοποιούνται ατεκμηρίωτα ή με τελείως εμπειρική προσέγγιση, ολόκληροι τομείς ή επιμέρους κλάδοι της οικονομίας μας; Kαι καθιστώνται υπεύθυνοι για περιβαλλοντικά εγκλήματα που δεν αποδεικνύνονται επαρκώς σε επιστημονική βάση;

Φτάνει αλήθεια η "αρχή της προφύλαξης" για να τα κλείσουμε ολα; Είναι αρκετή η κακώς νοούμενη "αντιδημοκρατία" (κάποτε θα ασχοληθούμε και με τα κίνητρα που την υποδαυλίζουν) και ορισμένες επιφανειακές ή καθαρά υποθετικές ερμηνείες για να γονατίσουν ολόκληρους κλάδους της οικονομίας μας; Είναι αρκετή η επίκληση και ο προσεταιρισμός του απλού πολίτη που εγκλωβισμένος από την ανεργία, την ανέχεια και την υποβαθμισμένη ποιότητα της ζωής του, ψάχνει εναγωνίως μια ελπίδα για να γαντζωθεί; Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις αυτό ειναι κοντά στην αλήθεια, όταν ο υπόψιν κλάδος εμφανίζεται "ευάλωτος" και επιπλέον δεν στέλνει τα κατάλληλα μηνύματα εκεί που πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει. Και κυρίως οταν η αξιοπιστία του στον κόσμο έχει κλονιστεί.

Το τεκμηριωμένο μήνυμα που εκφράζεται με δεδομένα και δημιουργική κριτική χάνεται μέσα στα (τηλεοπτικά ή ιντερνετικά) καλώδια και μένει ο θόρυβος των συνθημάτων γκαιμπελικού τύπου: για παράδειγμα, αν πεις 100 φορές «Να κλείσουν όλα τα μεταλλεία παντού» σίγουρα ένα μεγάλο ποσοστό εκείνων που θα δεχθούν το μήνυμα, θα σκεφτεί «σίγουρα πρόκειται για κακό πράγμα» και ένα πολύ μικρό ποσοστό θα αναρωτηθεί «τι κακό έκαναν για να κλείσουν;»

Το παρακείμενο άρθρο αφορά το το πολύ επίκαιρο και σημαντικό θέμα της ρύπανσης των νερών από το εξασθενές χρώμιο που έχει απασχολήσει πολλές φορές την κοινή γνώμη και δίνει μια επιστημονική εξήγηση για την μη άμεση συσχέτιση της εξόρυξης των λατεριτών της Εύβοιας με το εξασθενές χρώμιο.

Η ευθύνη για το Περιβάλλον είναι συλλογική, αλλά την ίδια στιγμή είναι επιμερισμένη, σε κάθε κοινωνικό εταίρο και ως ατομική ευθύνη στον καθένα από μας, ανάλογα με τη θέση του. Σήμερα, ο απλός πολίτης, δεν θα πρέπει να παραμένει παθητικός δέκτης αλλά να αντιδρά δυναμικά, ειδικά στις περιπτώσεις όπως αυτή όπου έχουμε ακραία αυθαιρεσία σε βάρος της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Εντούτοις, η ευθύνη για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα πρέπει να αποδίδεται (από τα αρμόδια πολιτειακά όργανα), όχι γενικά και ατεκμηρίωτα, αλλά ειδικά και απολύτως τεκμηριωμένα, οπότε και θα πρέπει να είναι αμείλικτη.
[Πέτρος Τζεφέρης] [by Tzeferis Petros]


Εύβοια: συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου σε υπόγεια ύδατα 


Αλληλοεπίδραση του εξασθενούς χρωμίου στο σύστημα έδαφος-υδροφόρος ορίζοντας-φυτά της λεκάνης του Ασωπού

16 σχόλια:

another iz είπε...

Φίλε Πέτρο τέλεια σύμπτωση!
http://kontodespoti.blogspot.com/2010/02/crvi-criii.html

Darthiir the Abban είπε...

Κατ’ αρχάς το τρισθενές χρώμιο είναι που μετατρέπεται τάχιστα σε εξασθενές, υπό οξειδωτικές συνθήκες, και όχι το αντίθετο. Η μετατροπή αυτή συμβαίνει ακόμα και κατά τη χλωρίωση του νερού στο δίκτυο ύδρευσης, εξ ου και η απαίτηση πλέον δεν είναι να τεθούν όρια για το εξασθενές, αλλά να τεθούν όρια για το συνολικό χρώμιο, λογαριάζοντάς το σαν εξασθενές. Επίσης, αυτή η αυθόρμητη αντίδραση του εξασθενούς σε τρισθενές που αναφέρεις, μάλλον θα έλυνε τα χέρια στη βιομηχανία, αφού αντί για δοκιμές πολλών μεθόδων κατακράτησης σε ενεργό άνθρακα, και ζεόλιθο κατεργασμένο με επιφανειοδραστικές ουσίες, θα έκαναν απλά μια αναγωγή σε τρισθενές και μετά κατακρήμνιση. Αναρωτιέμαι λοιπόν γιατί ξοδεύονται τόσα κεφάλαια στη μελέτη των διεργασιών αυτών για τον καθαρισμό του νερού και των υδάτινων φορέων. Θα μου πεις ότι τον υδάτινο φορέα δεν μπορείς να τον μετατρέψεις σε υψηλά όξινο, αλλά τα βιομηχανικά απόβλητα σίγουρα θα μπορούσες αντί να χρησιμοποιούνται αμφιβόλου ποιότητας κατακρατητικά.
Δεν θεωρώ δεδομένο πως η εξορυκτική διαδικασία δημιούργησε το πρόβλημα του δήμου Μεσσαπίων, αλλά νομίζω πως υπάρχει πιθανότητα να φέρει και αυτή την ευθύνη της. Άλλωστε, το εξασθενές χρώμιο θα μπορούσε να έχει δημιουργηθεί μετά την απόρριψη, αφού μπορεί άνετα να έχει προκύψει από το τρισθενές, σε όποιο ποσοστό και αν αυτό έχει διαλυθεί στο νερό! Μεγαλύτερη ευθύνη κατά τους κατοίκους της περιοχής πάντως έχει η Λάρκο, χωρίς να διαθέτω πάντως συγκεκριμένα στοιχεία επ' αυτού.
Ειλικρινά, στο συγκεκριμένο θέμα, κατ’ εμέ, ή θα εξασφαλίσεις πως τα απόνερά σου έχουν κάτω των 2μg/l συνολικό χρώμιο, ή θα σταματήσεις τη διεργασία σου μέχρι να το πετύχεις!

[Τζεφέρης Πέτρος] [Tzeferis Peter] είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ανώνυμος είπε...

Δείτε κι αυτό το σύνδεσμο

Δειτε εδώ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ είπε...

Μη βιάζεσαι σε παρακαλώ καλέ μου φίλε. Καταρχάς βλέπω οτι ξέρεις το θέμα, αρα κι επειδή γνωρίζω τις προθέσεις σου, δεν υπάρχει περίπτωση να διαφωνήσουμε. Συμφωνώ με ολα οσα λες, αλλα σημείωσε το πιο βασικό οτι δηλ. στην περίπτωση των υγρών έκπλυσης του ορυκτού λατερίτη ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ. Το χρώμιο δεν είναι μέσα στο πλέγμα του λατερίτη όπως ειναι στα δίκτυα διανομης κατά τις διαδικασίες καθαρισμού του πόσιμου νερού, δηλ. ως ιόντα τρισθενούς χρωμίου. Το χρώμιο στο πλέγμα του ορυκτού ειναι με τη μορφή ενός θερμοδυναμικά ισχυρού οξειδίου (cr2O3)και οι συνθήκες διαλυτοποίησης (Οξινη απορροή κλπ) δεν υφίστανται, παρά μόνο, υπό προϋποθέσεις. Συ πιάστηκες από το σημείο της οξείδωσης του Cr(III) σε Cr(VI) για το οποίο φυσικά ισχύουν αυτά που γράφεις αλλά και αυτά που αναφέρει η βιβλιογραφία.
Δεν γράφεις ομως τίποτε για το έτοιμο Cr(VI) που παρέχεται αφειδώς στους υδατικούς φορείς από τις ενώσεις που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανίες χρωμάτων και χρωστικών, επιχρωμιώσεων κι επεξεργασίας μετάλλων, βυρσοδεψίας, παρασκευή βερνικιών κλπ. και με τις οποίες ειναι γεμάτος ο ασωπός και οχι μόνο. Αλλωστε και η περίπτωση της Erin Brockovich μια τέτοια ήταν, η εταιρεία PG&E χρησιμοποιούσε το Cr(VI) για επιμετάλλωση και προστασία των πύργων ψύξης απο τη διάβρωση..

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ είπε...

Για την ενημέρωσή σου αλλά και κάθε καλοπροαίρετου αναγνώστη υπάρχει και αυτό το ρεπορτάζ από τα ΝΕΑ.

«Εξαγωγές» χρωμίου από τον Ασωπό στην Εύβοια

Aς είμαστε όλοι όσο μπορούμε πιο προσεκτικοί σε ενα τόσο σοβαρό θέμα, που έχουν ακουστεί και γραφτεί τόσα και τόσα.

another iz είπε...

Φίλε Darthiir (τι περίεργο ονομα)
Και το τρισθενές χρώμιο μετατρέπεται όχι τόσο τάχιστα σε εξασθενές, και το εξασθενές μετατρέπεται τάχιστα σε τρισθενές υπό αναγωγικές συνθήκες. Η οξείδωση συμβαίνει όντως κατά τη χλωρίωση του νερού στο δίκτυο ύδρευσης, καθώς το χλώριο είναι οξειδωτικό μέσον (το ίδιο ανάγεται). Η απαίτηση που αναφέρεις δεν είναι πλέον απαίτηση, υπάρχει όριο για το συνολικό χρώμιο. ΔΕΝ λογίζεται όμως ποτέ σαν εξασθενές. Η αντίδραση του εξασθενούς σε τρισθενές συμφωνώ κι εγώ δεν είναι αυθόρμητη , χρειάζεται αναγωγικό μέσο, το οποίο όμως υπάρχει άφθονο στη φύση με τη μορφή οργανικών ενώσεων που οξειδώνονται βακτηριακά σε διοξείδιο του άνθρακα και μπορούμε να έχουμε μια βιοτεχνολογική μέθοδο, είτε δισθενούς σιδήρου. Άλλο ο καθαρισμός του πόσιμου νερού και άλλο ο μετριασμός της επίπτωσης των βιομηχανικών αποβλήτων βέβαια.
Χαίρομαι που κι εσύ δεν θεωρείς δεδομένο πως η εξορυκτική διαδικασία δημιούργησε το πρόβλημα του δήμου Μεσσαπίων. Για αυτό που λές ότι μπορεί άνετα να έχει προκύψει εξασθενές από το τρισθενές, σε όποιο ποσοστό και αν αυτό έχει διαλυθεί στο νερό, θα πρέπει να μας γράψεις και την οξειδωτική αντίδραση και να μας υποδείξεις το οξειδωτικό. Και βέβαια το οξειδωτικό θα πρέπει να υφίσταται σε ικανή ποσότητα στο γεωλογικό περιβάλλον των λατεριτών. Αλλά πριν ψαξεις για οξειδωτικό θα πρέπει πρώτα να διαλυτοποιηθεί χρώμιο και εκεί δεν νομίζω ότι θα βρεις επαρκώς όξινο περιβάλλον διότι επικρατούν οι ασβεστόλιθοι. Η εξασφαλιση πως τα απόνερα από ένα μεταλλείο έχουν κάτω των 2μg/l συνολικό χρώμιο, τη στιγμή που το όριο στο πόσιμο είναι 50μγ/λ, υπερβολικά υπερβολική δεν είναι? Εξασφαλίζεται βέβαια αν δεν πάνε να πετάνε οι άλλες βιομηχανίες στα ξοφλημένα μεταλλεία τα απόβλητά τους (πίκλινγκ, χρωματοποιία μεταλλουργία κλπ)

Darthiir the Abban είπε...

Μα νομίζω πως κι εγώ είπα πως «υπάρχει πιθανότητα» να ευθύνεται, αν και οι βιομηχανίες είναι αυτές που ενοχοποιούνται απ’ όσο γνωρίζω. Την όποια ευθύνη του ορυχείου από εσένα τη πρωτοακούω και απλά επισημαίνω πως αν όντως εξασφαλίζουν χαμηλή, ή και μηδενική όπως λες, περιεκτικότητα ολικού χρωμίου στην απορροή, είμαστε εντάξει, αλλά αν όχι, τότε πιθανών και να φέρουν ευθύνη!

Όσο για τη χημεία του χρωμίου, στο σύνδεσμο που έχω παραθέσει έχει βιβλιογραφία με διάφορες μελέτες.

Όσο για το οξειδωτικό σώμα, δεν υπονοώ ότι βρίσκεται στα απόνερα εκ των προτέρων, αλλά το πρόβλημα είναι πως πρέπει να προβλέψουμε πως τα απόνερα μπορεί να έρθουν στη μετέπειτα «ζωή» τους σε επαφή με οξειδωτικά.

Τέλος, το γνωρίζω πως σήμερα το όριο στην Ελλάδα είναι στο 50, απαράδεκτα υψηλό. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει το 25, αλλά η επιστημονική κοινότητα πλέον έχει αποφανθεί πως το όριο πρέπει να ελαττωθεί στο 2. Υπερβολικό μπορεί να το βρίσκουμε συγκρίνοντάς το με τα σήμερα ισχύοντα στη αγορά, αλλά όχι και με τα σήμερα ισχύοντα στην επιστήμη.

[Τζεφέρης Πέτρος] [Tzeferis Peter] είπε...

Ευαριστώ ολους όσους κάνουν σχόλια με τόσο υψηλό επίπεδο ευπρέπειας αλλά και επιστημονικής βάσης. Εχει μεγάλη σημασία αυτό γιατι εμείς εδώ ψάχνουμε να ιχνηλατίσουμε τα ψήγματα αλήθειας (έστω στατιστικής) που υπάρχουν όπου κι αν ειναι αυτά και οχι να υπηρετήσουμε διάφορα "κλισέ" ή να αμαυρώσουμε τομείς που δεν μας αρέσουν!
Θλίβομε που σε αυτήν την εποχή με τόσα επιστημονικά εργαλεία δεν διαθέτουμε μηχανισμούς ώστε να μπορούμε να ξέρουμε επακριβώς τι γίνεται με τη ρύπανση των υδροφόρων οριζόντων (με παντοϊδείς τρόπους) και χωρις αυτούς τους μηχανισμούς ο καθένας (κι εννοώ τους εκάστοτε εμπλεκόμενους, ενδιαφερόμενους ή αυτόκλητους φορείς) έρχεται και ασχημονεί βγάζοντας το δικό του πόρισμα κατά το δοκούν ή οπως τον συμφέρει.
Οπότε και οι σωστές φωνές χάνονται όπως πάντα μέσα στο θόρυβο.
Δυστυχώς, παρότι στην αρχή της προφύλαξης το βασικό πρόβλημα ειναι η θέσπιση των ορίων, εδώ δεν είναι ούτε καν αυτό. Τι σημασία εχουν τα 50 ή τα 2, όταν δεν ξέρεις από που προέρχονται και δεν μπορείς να πεις ούτε "στοπ κύριε εδώ και τώρα" αποδίδοντας παράλληλα και απολύτως τεκμηριωμένα την ευθύνη στον ρυπαίνοντα;
Τι να κάνεις τις αναλύσεις των πανεπιστημιακών ή αλλων φορέων όταν, όσο εμπεριστατωμένες κι αν ειναι, δεν ξερουν αν τα δείγματα ειναι από το ανάντι, από το κατάντι, από τα τέλματα, από τα επιμεταλλωτήρια, από τους πεταμένους σάκους, από τα αποβλητα τάδε, από την ευβοια ή απο τη βοιωτία αποτελώντας εισαχθείσες ή εξαχθείσες ουσίες.. κλπ. Να πεις "μην πίνετε από εδώ"? είναι τουλάχιστον αστείο,όταν την άλλη μέρα πρέπει να πεις "μην πίνετε και απο εκεί"... Φυσικα και δεν απαξιώνω το θέμα των ορίων που ειναι φυσικά σημαντικό, όμως θεωρώ ότι
η καμπάνα χτυπά για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους που βρίσκονται και πάλι στο προσκήνιο!
Ευχαριστώ ολους και πάλι!

Yannis Zabetakis είπε...

http://environmentfood.blogspot.com/2010/02/crvi-always-on-my-mind.html

http://www.zabetakis.net/?p=2251

http://www.zabetakis.net/?p=2249

αυτά για αρχή...

Darthiir the Abban είπε...

Μα τα όρια θεσπίζονται ως κανόνες για την αποτελεσματικότητα των διεργασιών και για σημεία αναφοράς των ελέγχων. Εξ ου και το θέμα δεν είναι επιστημονικό αλλά πολιτικό. Η επιστήμη έχει αποφανθεί, η πολιτεία είναι που πρέπει να δράσει και ως προς το θέμα των θεσπίσεων αλλά και ως προς το θέμα των ελέγχων.
Ένα λοιπόν «πολιτικό» πρόβλημα που ανακύπτει είναι αν θα βάλεις από ένα φύλακα πάνω από κάθε βιομηχανία / εγκατάσταση / δραστηριότητα, μιας και απ’ ότι φαίνεται χωρίς αυτόν δεν συμμορφώνεται ο επιχειρηματίας, ή αν θα κάνεις όλες τις επιχειρήσεις αμιγώς κρατικά ελεγχόμενες. Ούτως ή άλλως η συνεχής παρουσία φύλακα δεν διαφέρει πολύ από τον κρατικό έλεγχο! Κατ’ επέκταση, εμπιστεύεσαι τον κρατικό μηχανισμό ή υποψιάζεσαι διαφθορά; Κοινώς… χάος… Όπως κάθε πολιτικό θέμα.

another iz είπε...

1) Οταν χρησιμοποιείται υπεροξείδιο του υδρογόνου (Η2Ο2) στην ανάλυση Cr(VI) σε φυτά μετατρέπεται όλο το Cr σε Cr(VI) και τότε δεν μετράς Cr(VI), αλλά ολικό Cr. Μήπως αυτό συμβαίνει και στην εργασία που προτείνετε κ. Ζαμπετάκη ως αξιόλογη? http://versita.metapress.com/content/176h8584utm11760/fulltext.pdf
2) Οπως οι υπάλληλοι του ΙΓΜΕ δεν μπορούν να αποφαίνονται αναρμοδίως έτσι δεν μπορείτε και εσείς κ. Ζαμπετάκη και όλοι μας. Ο καθένας να γνωμοδοτεί αυστηρά στον τομέα της ειδικότητάς του.
3) Darthiir, διαφωνώ με την πολιτική φύση του θέματος. Οι πολιτικοί οφείλουν να συμμορφώνονται αμέσως με τα επιστημονικά πορίσματα. Εαν τα πορίσματα γίνονται λάστιχο τότε παύουν να είναι τέτοια. Οταν στην Ελλάδα όλοι ποτέ δεν συμμορφώνονται, ο συνεχής έλεγχος δεν έχει νόημα. Ένας σοφά προγραμματισμένος περιοδικός έλεγχος με σύγχρονο νομικό πλαίσιο αρκεί να τους συνετίσει. Ο κρατικός μηχανισμός που παρεμπιπτόντως είμαστε όλοι μας να ξεκινήσει να δουλεύει για να κερδίσει την εμπιστοσύνη μας.

Darthiir the Abban είπε...

Για τα προσωπικά μου γούστα συμφωνώ μαζί σου. Η πολιτική πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπ’ όψη της και να κινείται με γνώμονα την επιστήμη, σε πάρα πολλά ζητήματα, τουλάχιστον όσα αφορούν σε αιτιοκρατικά από τη φύση οριζόμενα θέματα.
Όμως, και τα κριτήρια που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί, θέμα πολιτικής είναι!
Και σήμερα τα κριτήρια, σε παγκόσμιο επίπεδο είναι μάλλον χρηματοοικονομοκεντρικά και συμφεροντοκεντρικά, παρά επιστημονοκεντρικά ή ανθρωποκεντρικά.
Προσωπικά πάντως δεν αισθάνομαι να είμαι ο κρατικός μηχανισμός! Ούτε φέρω και καμία μα καμία ευθύνη, να το ξεκαθαρίσουμε αυτό!

europea katharistria είπε...

Καλωστον καθηγητη που οπου σταθει στελνει λινκς
χαχα σωστα δεν τόπα κύριε καθηγητή?
Και μαλιστα αυτα γι’αρχή? Θαχουμε κι αλλα λινκς δηλαδη? Οιμε τη δυσμοιρη..
Ολοκληρο άρθρο γραψανε ομορφονιέμ γιατι δεν γραφεις δυο λεξεις?
Δεν ξερς? Δεν εχεις χρονο να διαβαζεις? Βαριες? Απαξιας?
Αλλα ξέχασα..
Που να βρεις χρόνο ισύ? Πρέπει να πας να ρίξεις κι άλλου τα
Σκουπιδακια σου.. συγγνώμη τα λινκς σου..
και γιαρχι και για συνεχια και απολα..
Να φανε κι αλλα παιντια την πνευματικη τροφή σου
Όμως καλε μου ομορφονιε..
Εμας τσκαθαριστριες δεν μας σκεφτεσαι?
Που πρέπει πρωι πρωι αξημεροτο
να βγουμε στο μεροκαμαντο
Να καθαριζουμε σκουπίδια..
Και τωρα με την κριση
Τερμα και οι υπερωριες, τερμα όλα..
Και τα σκουπιδια σου αλλοιμονο
θα μενουνε στους δρομους…
μονι μου ιλπιδα να μιριζουνε οραια..

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ είπε...

ας αφήσουμε, παρακαλώ, τα ευφυολογήματα και τις εξυπνάδες. Ο καθένας μπορεί να πει ελεύθερα την άποψη του για το θέμα, όχι την προσωπική του άποψη για τον άλλον, αλλωστε δεν οδηγεί πουθενά αυτό κυρία καθαρίστρια ή οπως αλλοιώς σε λένε!

Darthiir the Abban είπε...

Περί λεκάνης απορροής του Ασωπού ποταμού, ίσως θα σε ενδιέφερε να δεις αυτό

Δημοσίευση σχολίου

Προσβλέπω σε έναν ευπρεπή διάλογο χωρίς κακόβουλα και υβριστικά σχόλια που προσβάλλουν την αισθητική μας αλλά κι εκείνη της ελληνικής γλώσσας. Εντούτοις, όλα τα σχόλια δημοσιεύονται!