Γιατί οι καλοί υπάλληλοι απογοητεύονται έστω και αν αγαπούν την δουλειά που κάνουν;

Ποια είναι η επιβράβευση σ΄ ένα υπάλληλο που νιώθει την επιχείρηση που εργάζεται δική του σε σημείο που προς όφελος της διαθέτει και τον ελεύθερο του χρόνο;

Η απάντηση θα έπρεπε να είναι η συνολική επιβράβευση της εργατικότητας και της αφοσίωσης που επιδεικνύει. Ισχύει ωστόσο αυτό; Είναι όμως όλα τόσο ρόδινα;  Όχι πάντα!

Υπάρχουν λόγοι για τους οποίους οι καλοί υπάλληλοι οδηγούνται σε παραίτηση έστω και αν αγαπούν την δουλειά που κάνουν;

1) Εξάντληση – Burnout. Όταν καθημερινά δίνεις τον καλύτερο σου εαυτό για να είσαι όσο πιο αποδοτικός γίνεται στον εργασιακό σου χώρο, αυτό έχει και κάποιο όριο. Οι καλοί υπάλληλοι φτάνουν στα όρια της εξάντλησης κάνοντας την δουλειά τους όσο το δυνατόν καλύτερα γίνεται. Το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης – burnout είναι κάτι που συναντάται όλο και πιο συχνά σε ένα εργασιακό περιβάλλον με τα παρακάτω γνωρίσματα:

• σηκωνόμαστε με δυσκολία από το κρεβάτι κάθε πρωί
• νιώθουμε πως η ώρα στην δουλειά δεν περνάει
• νιώθουμε πολύ κουρασμένοι, λιγότερο παραγωγικοί και παράλληλα ένα απαισιόδοξο συναίσθημα πως δεν έχουμε να προσφέρουμε κάτι καινούριο στην δουλειά
• βιώνουμε έντονα σωματικά συμπτώματα όπως αϋπνία ή υπνηλία, πονοκεφάλους, γαστρεντερικά προβλήματα καθώς και μηδενική διάθεση για σεξ
• κυρίαρχα συναισθηματικά συμπτώματα είναι ο θυμός, η μελαγχολία, ο εκνευρισμός, η απαισιόδοξη σκέψη που συχνά οδηγεί και σε καταθλιπτική διάθεση
• η εργασιομανία έρχεται πολύ συχνά ως αντιστάθμισμά των αρνητικών συναισθημάτων που βιώνουμε είναι αυτά που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του στους γύρω μας αλλά ακόμα και σε εμάς. Οπότε η παραίτηση συνιστά το μέσο με το οποίο αναζητούν την απαραίτητη ξεκούραση μέχρι να μπουν πάλι στον στίβο της εργασίας.

2) Αχαριστία. Αποτελεί μια συμπεριφορά που χαρακτηρίζει τις επιλογές πολλών επιχειρήσεων και οργανισμών. Αυτές ενισχύουν την πεποίθηση πολλών εργαζομένων πως δεν επιβραβεύει τους πραγματικά σκληρά εργαζόμενους. Συχνά τα κριτήρια αποδοτικότητας είναι διαφορετικά από την πραγματικότητα που βιώνουν οι εργαζόμενοι και επηρεάζονται από ιδιοτελή συμφέρονται. Αυτό επιφέρει την ενίσχυση της άποψης σε πολλούς εργαζόμενους πως δεν αναγνωρίζεται ο κόπος και η αφοσίωση του .

3) Μη τήρηση υποσχέσεων. Είναι κάτι που το οποίο ξεκινάει από την συνέντευξη και συνεχίζει στην καθημερινότητα του στην δουλεία. Μια πολλά υποσχόμενη θέση δεν συνάδει με την ανέλιξη του εργαζόμενου που καταλήγει να μην έρχεται ποτέ. Και δεν είναι μόνο μια προαγωγή αλλά ακόμα μια αύξηση που κάποτε θα γίνει. Η μη τήρηση τον υποσχέσεων είναι ακόμα και σε πιο απλά πράγματα, όπως μια υπόσχεση για εξοπλισμό, για χορήγηση άδεια μετά από την επίτευξη στόχων, συμβάλει στην αποστασιοποίηση των εργαζομένων από την δουλεία τους.

4) Περιορισμός της Δημιουργικότητας. Λίγο πολύ υπάρχει σε όλες της δουλειές πόσο μάλλον αν δεν υπάρχει μια ανέλιξη στο αντικείμενο της εργασίας όπως προαναφέραμε. Η δημιουργικότητα είναι αυτό που κρατά ζωντανό ένα εργαζόμενο που του δίνει ενέργεια να συνεχίσει να κάνει αυτό που κάνει καλά η και ακόμα καλύτερα. Του παρέχει την αίσθηση της προσωπικής συμβολής στη βελτίωσης της ποιότητας της εργασίας.

5) Στασιμότητα.Και αφού η δημιουργικότητα μοιάζει να κλειδώνεται στο μπαούλο και μια πιθανή ανέλιξη θυμίζει όνειρο θερινής νυκτός, αυτό που επέρχεται, είναι η στασιμότητα.

Αυτές είναι ίσως οι σκέψεις των καλών υπαλλήλων λίγο πριν φτάσουν στην παραίτηση. Η σκέψη του περιστρέφεται γύρω από την ώρα αποχώρησης από την δουλειά τους, προκειμένου να κάνουν κάτι άλλο δημιουργικό που καταπιάνονται εκείνη την περίοδο.

6) Έλλειψη αξιοκρατίας. Αυτό πιθανότατα είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνει μια επιχείρηση επηρεάζοντας την εύρυθμη λειτουργία της και ουσιαστικά «σκοτώνοντας» τον πολύ καλό υπάλληλο.
Το σκεπτικό μοιάζει με φτηνό κινηματογραφικό σενάριο: « Ο Νίκος είναι καλός σε αυτό που κάνει, τον αφήνω εκεί. Προάγω τον Κώστα που είναι πιο κοινωνικός από τον Νίκο αλλά και γιός ενός καλού μου φίλου από τον στρατό».Ένας καλός υπάλληλος, αν κάτι μπορεί να αντιληφτεί καλύτερα, είναι η αδικία που υφίσταται. Ο ποιο καταλυτικός παράγοντας είναι η μη ύπαρξη αξιοκρατικών διαδικασιών αξιολόγησης του προσωπικού.

7) Τοξικό εργασιακό περιβάλλον - mobbing.Το τοξικό εργασιακό περιβάλλον συνδέεται με την αίσθηση πως ο εργαζόμενος δεν λαμβάνει καμία ενημέρωση σε σχέση με σημαντικά θέματα της δουλειάς. Παράλληλα, όταν όλοι γύρω του είναι δυστυχισμένοι, όταν οι κλίκες κάνουν κουμάντο, θεωρεί πως τα meetings αποτελούν χάσιμο χρόνου.Η εργασία αποκτά περισσότερα «τοξικά χαρακτηριστικά», όταν το αφεντικό ή ο προϊστάμενος προσπαθεί πάντοτε να ελέγχει κάθε κίνηση του σε βαθμό που να αισθάνεστε σαν να καραδοκεί απλά για να βρει ένα λάθος που κάνετε η να τα βρίσκει και όλα λάθος. Το αποκορύφωμα είναι όταν λέει της φράση : «είστε τυχεροί που έχετε δουλειά».

Όλα αυτά περιγράφονται με την ορολογία mobbing. Σύμφωνα. με την Γαλλίδα ψυχίατρο Marie France Hirigoyen οριοθετείται μέσα από κάθε καταχρηστική συμπεριφορά που εκδηλώνεται με λόγια, πράξεις, γραπτά μηνύματα και μπορεί να ζημιώσει την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τη σωματική ή ψυχική ακεραιότητα του ατόμου, να θέσει σε κίνδυνο την εργασία του ή να διαταράξει το εργασιακό κλίμα. Ο «αυτουργός» έχει τα χαρακτηριστικά μιας προσωπικότητας που ικανοποιείται «πληγώνοντας» τους συνανθρώπους του και αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή του, μεταφέροντας στους άλλους τον «πόνο» που αδυνατεί να αισθανθεί, αλλά και τις εσωτερικές του αντιθέσεις που αρνείται να επεξεργαστεί.

8) Δεν υπάρχουν ευκαιρίες εκπαίδευσης.Έχει αποδειχθεί πως η συνεχής εκπαίδευση των υπαλλήλων συμβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας τους. Τα τελευταία χρόνια μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων και οργανισμών μειώνει το διαθέσιμο budget σε εκπαιδευτικά προγράμματα αυτού του τύπου. Εξαίρεση αποτελεί ένα σημαντικό τμήμα του κλάδου των πωλήσεων.

Δυστυχώς η κακή αντιμετώπιση του προσωπικού από τις επιχειρήσεις και τα τμήματα Ανθρωπίνου δυναμικού σε συνδυασμό με την ελλιπή κοινωνική παιδία και εκπαίδευση οδηγούν έναν καλό, αποδοτικό και επικερδή για μια επιχείρηση υπάλληλο σε ένα φαύλο κύκλο αλλαγής εργασίας και αβεβαιότητας.

Κυριάκος Μπίκος, Αρθρογράφος Iδρυτής και διαχειριστής του Blowging.blogspot.com,  https://www.huffingtonpost.gr/

Ποιός μου πήρε το τυρί;

[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis Peter]

Με αφετηρία τον "κόσμο" των επιχειρήσεων, τον "λαβύρινθο" του εσωτερικού ανταγωνισμού και του change management, το αλληγορικό αυτό κειμενάκι πέρασε πολλές διακυμάνσεις μέχρι σήμερα... Στην Αμερική στρογγυλοκάθισε για πάνω από ενα χρόνο στη λίστα των best sellers ενώ στην ευρώπη αντιμετωπίστηκε (και πουλήθηκε) αναλόγως σαν ένας αποτελεσματικός οδηγός για να αντιμετωπιστούν με επιτυχία οι  αλλαγές στην εργασία και γενικότερα τη ζωή μας.

https://www.scribd.com/doc/186946800/%CE%A0%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%80%CE%AE%CF%81%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CF%84%CF%85%CF%81%CE%AF-%CE%BC%CE%BF%CF%85

Ειδικά στον τόπο μας, αφού έκανε το βαθυστόχαστο κύκλο ανάμεσα σε οτιδήποτε σχετίζεται με το φαινόμενο της "αλλαγής" (πχ. στις σχέσεις οπου επιμένουν ορισμένα "ανθρωπάκια" ακριβώς επειδή δεν αντιλαμβάνονται σύντομα οτι θα πρέπει να απεγκλωβιστούν αναζητώντας "νέο τυρί" ή ακόμη και τα ποδοσφαιρικά όπου κάποιοι πάλι ξεχνούν την δυναμική της αλλαγής του ..ποδοσφαίρου), έγινε επίκαιρο στο ευρύ κοινό μετά την εμφάνιση της κρίσης.

Πράγματι, στην σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης, η αλληγορική μας ιστορία ήρθε να αποτελέσει ερμηνευτικό "θέσφατο" που  επιχειρεί να τεκμηριώσει  την ελληνική χρεωκοπία και ειδικά το βατερλώ του ελληνικού δημοσίου.. Την θέση του ...«ΤΥΡΟΣΤΑΘΜΟΥ» των νεοελλήνων καταλαμβάνει το Ελληνικό Δημόσιο που θα μπορούσε θεωρητικά να «βολέψει» όλους τους Έλληνες και με έναν μαγικό τρόπο να τους εξασφαλίζει το ΤΥΡΙ μέχρι το τέλος της ζωής τους. Εντούτοις, "το δημόσιο μεγάλωνε και το ΤΥΡΙ τελείωνε"…χωρίς να θέλει να το αντιληφθεί κανείς. Τα αποτελέσματα είναι σε ολους γνωστά για τα "ανθρωπάκια" που έλκουν την καταγωγή από τον τόπο μας.. και οι  αναλύσεις καταλήγουν στο δέον γενέσθαι: «Το τυρί τελείωσε. Ή αλλάζουμε, Ή βουλιάζουμε!!!» και στη συνέχεια: "Για όσους κατάλαβαν, δεν απαιτείται εξήγηση! Για όσους ΔΕΝ κατάλαβαν, ΔΕΝ υπάρχει εξήγηση!

  “Ποιος Πήρε το ΤΥΡΙ μου;”

Δεν θα εστιάσω στην εφαρμογή της παραβολής του τυριού στα χάλια της ελληνικής οικονομίας (ως κακού και αντιπαραγωγικού "τυροσταθμού"), άλλωστε αυτή η ιστοριούλα "κολλάει" παντού. Πρόκειται για μια προέκταση του πασίγνωστου αποφθέγματος του Ηράκλειτου «τα πάντα ρει», δηλαδή ότι η αλλαγή, η μεταβολή, είναι διαρκής  και πανταχού παρούσα σε κάθε μας κίνηση. Και αν δει κανείς την αλλαγή αυτή με τελείως τεχνοκρατικά κριτήρια, θα πρέπει το δίχως άλλο να συμφωνήσει με τα γνωμικά που γράφει (βλ. εικόνα) στον "τοίχο"  ο φίλος μας ο "Χα" για να αποτυπώσει το καταστάλαγμα της εμπειρίας του και να βοηθήσει το φίλο του τον "Χμ" (χεμ) ώστε να "προκάμει" κι αυτός και να αναζητήσει έγκαιρα καινούργιο τυρί.. Μάλιστα, στην εποχή μας που η εναλλαγή και η ταχύτητα είναι βασικά στοιχεία της αδυσώπητα παγκιοσμιοποιημένης κοινωνίας μας, τα διδάγματα αυτά ίσως παίρνουν και το χαρακτήρα του "εγχειριδίου" ή του χρηστικού εργαλείου που θα βοηθήσουν τα "ανθρωπάκια/ πλασματάκια" να πλοηγηθούν.  Και να ξεπεράσουν τις αναστολές τους και τις υπερβολικές αναλύσεις τους έναντι των "ποντικιών", κερδίζοντας και πάλι το στοίχημα της υπεροχής! Οι ατάκες που προκύπτουν από την ιστροριούλα:  "Πάμε Λαβύρινθο", "εμπρός να ψάξουμε για νέο τυρί", "Αφήστε μας να γίνουμε το καινούργιο σας τυρί", "Τί θα έκανες αν δεν φοβόσουν;" αποτελούν ήδη "χρηστικό" λεξιλόγιο στο χώρο του management των επιχειρήσεων.

Εντούτοις, ας πούμε δύο πράγματα. Εχουμε μπροστά μας το καθημερινό, μικρό ή μεγάλο, φαινόμενο της "αλλαγής" και εκείνο της "αντίσταστης" σε αυτήν, που αποτελεί επίσης καλά τεκμηριωμένη διαχρονική ανθρώπινη συμπεριφορά. Ας μην υπεραπλουστεύουμε. Η "αντίσταση στην αλλαγή" δεν αντιμετωπίζεται τόσο υπεραπλουστευμένα με το "να δανειστούμε τη συμπεριφορά των ποντικιών που έχουν πιο ακαριαίο ένστικτο για αυτοσυντήρηση" ή με ρήσεις όπως «όσο πιο γρήγορα αφήσεις το παλιό τυρί τόσο πιο γρήγορα θα βρεις το καινούργιο». Το ανθρώπινο, ψυχολογικό και κοινωνικό υπόβαθρο της αντίστασης στην αλλαγή είναι βαθύτερο και περιπλοκότερο, ειδκά στην εποχή μας. Ο σημερινός κόσμος δεν είναι "απλός" (όπως τον περιέγραφε ο Σεφέρης) αλλά  περίπλοκος,  χαοτικός, σοφιστικός και σε μεγάλο βαθμό κουρνιάζει ανάμεσα στο πραγματικό και στο εικονικό, το διαδικτυακό, το ψηφιακό, το δυνητικό. Ανάμεσα στο θέλω και το μπορώ, το πως είμαι και το πως θα ήθελα να είμαι... Αναπόφευκτα λοιπόν, δεν είναι εύκολο να "μυριστείς" πότε μπαγιατεύει το τυρί σου και πρέπει άμεσα να ψάξεις να νέο τυρί. Κι αν ακόμη το αντιληφθείς εγκαίρως, οι σημερινές ερινύες κάθε είδους, δεν σε αφήνουν να ξεκινήσεις δημιουργώντας διαρκώς σύγχιση για το ποιά είναι η βέλτιστη κίνηση/κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσεις. Δυστυχώς, ο Homo Economicus, που αναπαράγει τις ακλόνητες πεποιθήσεις της οικονομικής επιστήμης, δεν είναι ότι καλύτερο έχω στο νου μου ως αντίδοτο για το χαοτικό κόσμο που ζούμε σήμερα.. Τα μνημόνια των λαών και η σημερινή πακόσμια οικονομική τραγωδία, μάλλον το επιβεβαιώνουν...

Και κάτι ακόμη. Μήπως δεν (πρέπει) να ειναι αυτοσκοπός μας το "διαρκές κυνηγητό του τυριού"; Μήπως μας περιορίζει ή και ματαιώνει βασικές ανθρώπινες λειτουργίες και χαρακτηριστικά που η ανθρωπότητα πάσχισε και μάτωσε διαχρονικά  για να φέρει στο προσκήνιο; Μήπως με το να βγούμε εμείς τα ανθρωπάκια στις ποντικοδρομίες, χάνουμε τα δικά μας χρωμοσώματα; Χάνουμε τις αξίες μας και τις ιδιότητές μας ως άνθρωποι; τον (ανα) στοχασμό, την αμφισβήτιση, την ελευθερία (κάθε λογής) την ίδια; Μήπως αυτό το διαρκές κυνηγητό του τυριού, μας οδηγεί -με το πρόσχημα της επιβίωσης- σε μία ιδεολογική οπισδοδρόμηση; Τουλάχιστον ο Καβάφης στην Ιθάκη, μας ξεκαθαρίζει ότι δεν τον ενδιαφέρει ουσιαστικά η Ιθάκη, το νέο τυρί, αλλά ο δρόμος, η υπέροχη αίσθηση της δημουργίας, τα χρώματα και οι εικόνες που προσφέρει. Ξέρετε, χωρίς να θέλω να υπεραπλουστεύσω τα πράγματα, ούτε να υποτιμήσω εκείνους που διαβάζοντας το βιβλίο ταυτίστηκαν με τον Ρουθούνη ή τον Τρεχάλη (τα δύο ποντικάκια της ιστορίας),  η αλήθεια είναι ότι: «Ακόμη κι αν κερδίσεις το χρυσό μετάλλιο στις ποντικοδρομίες, εξακολουθείς πάντοτε να παραμένεις ποντίκι!».